Anlamı
insanlar yapacakları işler hakkında önce konuşurlar, sonra da o işi gerçekleştirirler.
Detaylı Açıklama
Dile gelen ele gelir atasözü, insanların yapacakları işler hakkında önce konuştuklarını, sonra da o işi gerçekleştirdiklerini söyler. Konuşulan iş bir ev kurmak, bir yolculuğa çıkmak, bir dükkân açmak ya da bir evlilik olabilir. Atasözü konuşmayı boş bir söz olarak görmez; işin ilk adımı sayar. Söz bir isteğini anlatan birini yüreklendirmek için söylenebilir. Bir iş gerçekleştiğinde, daha önce konuşulmuş olduğunu hatırlatmak için de kurulabilir. Tanım insanlardan çoğulla söz eder; yargı tek bir kişiye değil, herkese yöneliktir. Konuşma ile iş arasında geçen süre tanımda belirtilmez; birkaç gün de olabilir, yıllar da. Bir aile sofrasında, bir arkadaş sohbetinde ya da bir düğün hazırlığında geçebilir. Söz kısa ve kafiyelidir; iki yarımı aynı yapıyla kurulmuştur.
Örnek Cümleler
- Geçen yaz kahvede köye bir kütüphane kurmaktan söz etmiştik; bu bahar raflar kitapla dolu. Dile gelen ele gelir.
- Yıllardır kendi pastanesini açacağını anlatan Selma, sonunda mahallenin köşesine tabelasını astı; dile gelen ele gelir.
- Nişan sofrasında Karadeniz turundan bahseden çift, düğünden bir ay sonra Rize'deydi; dile gelen ele gelir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Lafla peynir gemisi yürümez, şöyle yaparım böyle yaparım demekle yapılması gereken işin yapılmayacağını söyler. Dile gelen ele gelir ise konuşulan işin sonradan gerçekleştiğini anlatır. Biri konuşmanın tek başına yetmediğini, öteki konuşmanın işten önce geldiğini öne çıkarır.
Dile getirmenin ikinci anlamı belirtmek, anlatmak, açıklamaktır. Atasözündeki dile gelen iş de önce anlatılan, üzerine konuşulan iştir. Deyim bir düşüncenin söze dökülmesini adlandırır, atasözü bu sözün ardından işin geleceğini söyler.
Sözlüğün açıklamasında iki aşama vardır: önce konuşmak, sonra gerçekleştirmek. Atasözünde dil ilk aşamanın, el ikinci aşamanın yerinde durur. Dile ve ele sözcükleri ses bakımından da birbirine yakındır.