Anlamı
1) konuşturmak:
'Yıllar yılı, bu amaçları devlet adamlarımız, basınımız, sanat âlemimiz dile getirip durmuştur.' -T. Halman. 2) belirtmek, anlatmak, açıklamak, ifade etmek:
'Kendi kendime, adlı şiirinde bunu şöyle dile getirir.' -S. Birsel.
Detaylı Açıklama
Dile getirmek, bir konuyu açıkça söylemek, ifade etmek, açıklamak ya da kimi durumda başkasını konuşturmak anlamında kullanılan işlek bir deyimdir. Günlük dilde en yaygın anlamı, zihindeki bir düşünceyi ya da hissi suskunluktan çıkarıp söze dökmektir. İnsan bazen düşündüğünü uzun süre içinde taşır, ama bir noktada onu dile getirir. Bu yüzden deyim yalnız konuşma eylemini değil, açıklama cesaretini ve görünür kılmayı da anlatır. Resmî konuşmalarda, yazılarda, haber dilinde ve günlük sohbetlerde çok rahat kullanılır. Bir meselenin kamu önünde söylenmesini, bir görüşün açık biçimde ortaya konmasını işaret eder. Sessizlikten açıklığa geçişi anlatan pratik ama kuvvetli kalıplardan biridir. Bu kullanım, sözün yalnız kelime anlamıyla değil, sosyal ilişki içindeki etkisiyle de yaşadığını gösterir; bu yüzden bugün de kolayca bağlama oturur.
Örnek Cümleler
- Toplantıda kimsenin söylemeye cesaret edemediği sorunu sonunda o açıkça dile getirdi.
- Şair, yıllardır biriktirdiği yalnızlık duygusunu bu dizelerde açıkça dile getiriyor.
- Yıllardır içinde biriktirip tuttuğu sitemi ilk kez annesine dile getirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dile getirmek, içte duran bir düşüncenin açık ve görünür biçimde ifade edilmesini anlatır. Söz artık kapalı bir ima değil, doğrudan beyan hâline gelir. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.
Toplantılar, yazılı değerlendirmeler, röportajlar, edebî incelemeler ve kişisel yüzleşmelerde çok doğal kullanılır. Çünkü bu alanlarda düşüncenin açık seçik söylenmesi önemlidir. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.
Dile getirmek öznenin bilinçli olarak söylemesini anlatır. Dillere düşmek ise başkalarının konuşmasına konu olma, çoğu zaman da dedikoduya malzeme olma anlamı taşır. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.