Deyim

Dili Ağırlaşmak Ne Demek?

Anlamı

hastalık sebebiyle güçlükle söz söyleyebilmek, güçlükle konuşmak:
'Hastaya bazı şeyler soruyor. Fakat anlaşılır cevaplar alamıyordu. Birkaç saatin içinde kaynımın dili ağırlaştı.' -H. R. Gürpınar.

Detaylı Açıklama

Dili ağırlaşmak, hastalık sebebiyle güçlükle söz söyleyebilmek, güçlükle konuşmaktır. Tanımın koşulu açıktır: güçlüğün sebebi hastalıktır. Kişi konuşmak ister ama sözcükler zorlukla çıkar. Hastalık ateşli bir rahatsızlık, bir felç, bir zehirlenme ya da ağır bir yaşlılık hastalığı olabilir. Deyimin öznesi dildir; dili ağırlaşan ise hastalanan kişidir. Durum birkaç saat içinde ortaya çıkabilir, günler içinde de gelişebilir. Kalıp bir hasta başında, bir doktor muayenesinde ya da bir yakının son günlerini anlatan bir sahnede geçebilir. Çevredekiler hastanın söylediklerini anlamakta güçlük çekebilir. Yorgunluk ya da heyecan yüzünden konuşmakta zorlanmak bu tanıma girmez; sözlük sebebi hastalıkla sınırlar. Kalıp, hastanın durumunun ağırlaştığını gösteren işaretlerden biri olarak da anılabilir.

Örnek Cümleler

  1. Yüksek ateşle yatan dedemin akşama doğru dili ağırlaştı; sorduklarımıza yarım yamalak cevap veriyordu.
  2. İnme geçiren komşumuzun dili ağırlaşınca kızı, ne istediğini anlamak için ona kâğıt kalem uzattı.
  3. Mantar zehirlenmesiyle getirilen hastanın dili ağırlaşmaya başlayınca nöbetçi doktor onu hemen yoğun bakıma aldı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta biri hastaya bazı şeyler sorar, ama hastanın verdiği karşılıklar anlaşılmaz. Ardından şu cümle gelir: Birkaç saatin içinde kaynımın dili ağırlaştı. Konuşma güçlüğü, hastalık ilerledikçe kısa bir sürede belirginleşmiştir.

Dili dolaşmak, korku, heyecan, hastalık, utangaçlık, sarhoşluk gibi sebeplerle şaşırarak söyleyeceğini karıştırmaktır. Dili ağırlaşmakta ise tek sebep hastalıktır ve kişi güçlükle konuşur. Birinde sözler karışır, ötekinde zorlukla çıkar.

Bu atasözü, hastalığın birden ve çok zorlu geldiğini ama yavaş yavaş iyileştiğini söyler. Dili ağırlaşmak da hastalığın kişinin konuşmasına verdiği zararı anlatır. Tanıktaki gibi birkaç saatte başlayan bir ağırlaşma, atasözündeki birden gelen hastalığa benzer.