Anlamı
bıktıracak kadar çok konuşan veya kötü sözler söyleyenler için kullanılan bir ilenme sözü.
Detaylı Açıklama
Dili ensesinden çekilsin, bıktıracak kadar çok konuşanlar ya da kötü sözler söyleyenler için kullanılan bir ilenme sözüdür. Tanım iki tür kişi anar: bıktıracak kadar çok konuşan ve kötü sözler söyleyen. Birincisinde sorun sözün çokluğu, ikincisinde sözün kendisidir. Söz öfkeyle de söylenebilir, bıkkın bir yakınmayla da. Söyleyen kişi sözü konuşanın yüzüne karşı da söyleyebilir, arkasından ya da içinden de. Bir komşu kavgasında, kalabalık bir sofrada ya da uzun bir toplantının sonunda duyulabilir. Kalıp bir cümlenin başında da sonunda da yer alabilir. İlenilen kişi ilenmeyi duyabilir de, duymayabilir de. Sözlük bu ilenmenin kimden kime söylendiğini sınırlamaz; bir anne de, bir komşu da, yoldan geçen biri de böyle bir ilenmeye başvurabilir.
Örnek Cümleler
- Dili ensesinden çekilsin! Üç saattir otobüste yanımda oturup bana kayınvalidesinin bütün huylarını anlattı.
- Dili ensesinden çekilsin! Mahallenin en temiz kızına ağza alınmaz iftiralar atıyor.
- Annemin cenazesinde bile aile hakkında kırıcı laflar eden kuzenim için içimden geçen buydu: dili ensesinden çekilsin!
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu atasözü, birinin lehinde konuşmayan kişiye hiç olmazsa aleyhinde de konuşmamasını öğütler. Dili ensesinden çekilsin ise kötü sözler söyleyen birine karşı söylenen bir ilenmedir. Atasözü kötü sözü önceden engellemeye çalışır, ilenme sözü ise söylenmiş olana tepki gösterir.
Gözüne dizine dursun da bir ilenme sözüdür; ama nankörlük eden birine söylenir. Dili ensesinden çekilsin ise konuşmasıyla bıktırana ya da incitene yöneltilir. İki söz ilenmenin sebebi bakımından ayrılır: biri nankörlüğe, öteki dile karşı kurulur.
Söz emir kipinin üçüncü kişisiyle kurulmuştur: çekilsin. Fiil edilgendir; dili kimin çekeceği söylenmez, yalnız bunun olması dilenir. Ünlem işareti sözün bir haykırış gibi söylendiğini gösterir; ünlemsiz kullanımda da anlam değişmez.