Anlamı
1) bir canlının çıkardığı seslerden veya onun davranışlarından ne anlatmak istediğini anlamak; 2) mec. söz konusu olan şeyin özelliğini bilmek:
'Bunda yenilmiş, içilmiş bir şey yok ya! Sen onun dilini de anlarsın.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Dilinden anlamak, bir canlının çıkardığı seslerden ya da davranışlarından ne anlatmak istediğini kavramak, ayrıca mecaz olarak bir işin veya konunun inceliklerini bilmek anlamında kullanılan çok yönlü bir deyimdir. İlk anlam katında hayvanların, çocukların ya da sözü sınırlı olan canlıların dilini çözmek vardır. İkinci anlam katında ise işin ruhunu bilmek, ondan anlamak öne çıkar. Bu nedenle deyim hem gerçek hem mecaz alanda oldukça verimlidir. Biri atın dilinden anlayabilir, biri makinelerin dilinden, biri de sanatın dilinden. Ortak nokta, görünürde karmaşık olan şeyi doğru okumaktır. Gündelik dilde ustalık, sezgi ve deneyim anlatımında çok işe yarar. Anlamanın yalnız kelimeye değil işarete ve özelliğe de bağlı olduğunu gösterir.
Örnek Cümleler
- Dedem hayvanların dilinden anladığı için hasta danayı hemen fark etti.
- Bu eski makinelerin dilinden anlayıp tamir edebilen pek az usta kaldı.
- Çocuğun yüzündeki ifadeye bakınca ne demek istediğini onun dilinden anladığını hemen belli etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü temelinde görünen işaretleri doğru okuma becerisi vardır. Bu beceri bazen canlıya, bazen de bir mesleğin inceliklerine uygulanır. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.
Sezgi, tecrübe, dikkat, gözlem ve ustalık niteliklerini çağrıştırır. Kişi yalnız bakmaz, doğru anlam da çıkarır. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.
Çünkü herkesin fark etmediği ayrıntıları kavrayabilmek bilgi ve deneyim ister. Deyim bu farkı ustalık olarak görünür kılar. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.