Anlamı
susmak.
Detaylı Açıklama
Dilini kesmek, susmak, konuşmayı bırakmak, ağzını kapayıp oturmak anlamında kullanılan bir deyimdir. Bu kullanımda dilin gerçekten kesilmesi değil, konuşma isteğinin ya da imkânının birden sona ermesi vardır. Kişi korkudan, uyarı aldığı için, saygı gereği ya da artık konuşmanın faydasız olduğunu anlayınca dilini kesebilir. Günlük dilde biraz sert ve buyurgan bir çağrışım taşıyabilir. Bazen insanın kendi kendine sustuğunu, bazen de dış etkiyle konuşmayı bıraktığını düşündürür. Sözün akışının kesilmesini anlık ve güçlü biçimde ifade eder. Özellikle tartışma, azar ve otorite durumlarında yerini bulan, keskin tonda bir Türkçe kalıptır. Konuşmayı kesin ve sert biçimde sonlandırma iradesini ya da zorlamasını net biçimde anlatan güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Babası kaşlarını çatıp sert bakınca çocuk korkudan hemen dilini kesti.
- Müdürden ciddi bir uyarı aldıktan sonra masadaki herkes dilini kesip sustu.
- Tartışma büyüyüp iş ciddiye binince dilini kesmekten başka bir çare bulamadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kesmek fiili, süren bir şeyin bir anda durmasını düşündürür. Konuşma da aynı sertlikle sona ermiş gibi algılanır. Konuşmanın bu sert biçimde kesilmesi, susturulma hissini çok somut kılar.
Azar, otorite, hiyerarşi ve sert tartışma ortamlarında daha buyurgan duyulur. Çünkü susma çoğu zaman baskı altında gerçekleşir. Gündelik tartışmalarda ise daha çok otorite kurmaya yönelik bir uyarı olarak duyulur.
Dilini kesmek daha ani ve sert bir susmayı anlatır. Dilini tutmak ise baştan ölçülü davranıp kendini frenlemeyi öne çıkarır. Aralarındaki ton farkı, susmaya zorlanma ile kendini frenleme arasındaki ince çizgiyi gösterir.