Deyim

Dimdik Ayakta Durmak Ne Demek?

Anlamı

yıkılmamak.

Detaylı Açıklama

Dimdik ayakta durmak, sözlükte yıkılmamak anlamıyla verilir. Tanım kısadır ve bir yapıya da bir insana da uyabilir: bir bina, bir ağaç, bir kurum ya da bir kişi yıkılmadan kalabilir. İnsan için kurulduğunda kişinin ağır bir kayıp, bir hastalık ya da bir yoksulluk karşısında çökmediği anlatılır. Dimdik sözcüğü dik sözcüğünün pekiştirilmiş biçimidir ve ayakta durmaya güç katar. Ayakta durmak da düşmemeyi, yerinde kalmayı gösterir. Yapılar için kurulduğunda yıllara, depreme ya da savaşa dayanan bir binayı anlatır. Kurumlar için bir şirketin, bir okulun ya da bir derneğin zor günlerden sonra işini sürdürmesi bu deyimle karşılanabilir. Söz bir anlatıda, bir haberde ya da bir anma konuşmasında geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. Kocasını kazada kaybeden Hatice Hanım, üç çocuğuyla tarlayı tek başına işleyip dimdik ayakta durdu.
  2. İki büyük depremi atlatan beş yüz yıllık kervansaray hâlâ dimdik ayakta duruyor.
  3. Fabrikası yanan iş adamı ertesi hafta kiralık bir atölyede üretime başlayarak dimdik ayakta durdu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Dimdik durmanın ilk anlamı tam dik durumda olmak, mecaz anlamı ise tutumunu değiştirmemek, yılmamaktır. Dimdik ayakta durmak ise yıkılmamaktır; burada tutum değil, ayakta kalış öne çıkar. Mecaz anlamlar birbirine yaklaşsa da tanımlar ayrı şeyleri anar.

Ayakta kalmanın ikinci anlamı yıkılmamak, çökmemektir; sözlük bunu beş yüz yıldır duran bir yapıyla örnekler. Bu anlam dimdik ayakta durmanın tanımıyla örtüşür. Ayakta kalmanın oturacak yer bulamamak gibi başka anlamları da vardır.

Atasözü, çaresiz bir duruma düşen insanın kendini üzüntüye kaptırmayıp sabır göstermesi gerektiğini söyler. Dimdik ayakta duran kişi de başına geleni çökmeden karşılar. Atasözü bir öğüt verir, deyim o öğüdü yerine getiren kişiyi anlatır.