Anlamı
talimat almak, emredilmek:
'Herkes benden emir, direktif almaya mecbur değil!' -A. Gündüz.
Detaylı Açıklama
Direktif almak, talimat almak, bir üstten emir ya da yönlendirme görmek anlamında kullanılan modern bir deyimdir. Bu söz özellikle bürokrasi, iş hayatı, kurum yapıları ve hiyerarşik ilişkiler içinde yaygındır. Direktif almak, kişinin bağımsız karar vermek yerine başka bir merciin belirlediği çizgiye göre hareket edeceğini gösterir. Bu nedenle deyimde hem düzen hem bağımlılık duygusu vardır. Kimi zaman işleyişin gereği olarak nötr kullanılır, kimi zaman da kişinin kendi iradesiyle davranmadığını ima eden eleştirel bir ton taşır. Gündelik Türkçede özellikle resmî ve yarı resmî konuşmalarda sık duyulur. Yetki ile uygulama arasındaki bağı kısaca ifade eden işlevsel bir kalıptır. Hiyerarşik ilişkilerde kararın yukarıdan geldiğini ve uygulayanın konumunu net biçimde gösteren kurumsal bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Merkezden gelen yeni direktifi aldıktan sonra bütün ekip planını baştan değiştirdi.
- Kendi başına inisiyatif almıyor, sürekli üstlerinden direktif alarak hareket ediyor.
- Bu hassas konuda kimden direktif aldığını ofisteki herkes merak edip soruyordu.
Kökeni ve Hikayesi
Direktif kelimesi modern bürokratik dil üzerinden Türkçede yerleşmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü direktif almak, kararın başka bir kademeden geldiğini gösterir. Kişi uygulayan tarafta, talimat veren ise üst konumdadır. Kişi uygulayan tarafta, talimat veren ise üst konumda olduğu için hiyerarşi kendiliğinden görünür.
Hayır, kurumsal işleyişte nötr bir anlam taşıyabilir. Ancak bağlama göre bağımsız davranamama eleştirisi de barındırabilir. Ancak bağlama göre bağımsız davranamama ve dış güdümlü olma eleştirisi de barındırabilir.
Devlet dairelerinde, büyük şirketlerde, askerî yapılarda, medya örgütlenmelerinde ve üst-alt ilişkilerinin belirgin olduğu kurumlarda daha çok karşımıza çıkar. Üst-alt ilişkilerinin belirgin olduğu kurumlarda en sık ve doğal biçimde karşımıza çıkar.