Anlamı
saldırıcı olan, sözünü geçiren.
Detaylı Açıklama
Dişli tırnaklı, saldırıcı olan ve sözünü geçiren kişiyi niteler. Sözlük iki niteliği birlikte verir. Nitelenen bir kişi, bir tüccar, bir avukat, bir sendikacı ya da bir siyasetçi olabilir. Kalıp sıfat olarak adın önüne gelir: dişli tırnaklı bir kadın. Yüklem yerinde de durabilir: rakibimiz dişli tırnaklı. Çıkmak fiiliyle de kurulur: dişli tırnaklı çıktı; bu biçim kişinin bu niteliğinin bir olay sırasında görüldüğünü anlatabilir. Sözlük kalıba bir övgü ya da yergi yüklemez; nitelik bir ortamda takdir, başka bir ortamda kınama konusu olabilir. Kalıp tek bir olaydaki davranışı değil, kişinin bir niteliğini adlandırır. Söz bir pazarlıkta, bir mahkemede, bir seçim yarışında ya da bir komşuluk anlaşmazlığında geçebilir.
Örnek Cümleler
- Kiracı kadın çekingen biri sanılıyordu ama mahkemede dişli tırnaklı çıktı; ev sahibine depozitonun tamamını geri ödetti.
- Pazarda tezgâh kapmak için dişli tırnaklı olmak gerekiyor; çekingen esnafa sabah yer kalmıyor.
- Sendikanın dişli tırnaklı başkanı, patronu masaya oturtup zam oranını kendi istediği yere çekti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Saldırıcı kişi karşısındakine yüklenir, sözünü geçiren kişi ise isteğini kabul ettirir. Dişli tırnaklı biri bu iki niteliği birlikte taşır. Mahkemedeki kiracı kadın da sendika başkanı da hem üstüne gider hem istediğini alır.
Diş göstermek sözlükte tehdit etmek, gücünü ve saldırabileceğini durumuyla belli etmektir. Dişli tırnaklı ise bir kişiye nitelik verir. Biri bir davranışı, öteki kişinin kendisini anlatır; dişli tırnaklı biri de zaman zaman diş gösterebilir.
Atasözü, dişli birine dayanan ve güvenen kişinin herkese kafa tutup kabadayıca davrandığını söyler. Atasözünün açıklamasındaki dişli sözü güçlü kişiyi anlatır. Atasözündeki kul gücünü dayandığı ağadan alır; dişli tırnaklının gücünü nereden aldığını ise tanım söylemez.