Anlamı
yönetimi eline geçirmek:
'Uykusunun dizginlerini ele almak ve istediği zaman uyanmak.' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Dizginleri ele almak, yönetimi, kontrolü ya da gidişatı eline geçirmek anlamında kullanılan çok güçlü bir deyimdir. Kökeninde atı yöneten kişinin dizginleri tutması vardır; bu somut görüntü, zamanla her türlü yönetim ve kontrol durumuna yayılmıştır. Biri dizginleri ele aldığında artık rota belirleyen, karar veren ve yöneten odur. Bu nedenle deyim iş hayatında, aile içinde, siyasette ve kişisel hayat düzeninde çok verimli bir kullanım alanına sahiptir. İçinde inisiyatif, sorumluluk ve güç duygusu vardır. Bazen olumlu liderlik, bazen de baskın tavır anlatabilir. Dağınık ya da başıboş giden bir işi toparlamanın resimli ve etkili ifadelerinden biridir. Bu yönüyle deyim, yalnız sözcük anlamını değil, kişinin içinde bulunduğu baskıyı, direnci ya da ilişki içindeki konumunu da açıkça hissettirir.
Örnek Cümleler
- Kriz büyüyüp herkes çaresiz kalınca dizginleri ele almak ona kaldı.
- Babası hastalanıp yatağa düşünce evde dizginleri ele almak en büyük kardeşe düştü.
- Birileri bir an önce dizginleri ele almazsa bu iş daha da karışacak.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dizgin, yön verme aracıdır ve onu elinde tutan kişi gidişatı belirler. Deyim bu görsel ilişkiyle liderliği kolayca görünür kılar. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.
Dağınıklığı toparlayan sorumluluk anlarında olumlu duyulur. Başkalarının alanını kısıtlayan aşırı kontrol durumlarında ise baskıcı gelebilir. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.
İkisi de yön verme ve yönetimi üstlenme fikrini taşır. Biri daha tarihî-atlı bir imge, diğeri ise modern araç ve yönetim imgesi üzerinden çalışır. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.