Anlamı
beklemekten veya yorgunluktan güçsüz kalmak.
Detaylı Açıklama
Dizlerine kara su inmek, beklemekten ya da yorgunluktan güçsüz kalmak anlamındadır. Tanım iki sebep sayar: bekleme ve yorgunluk. Uzun bir kuyrukta, bir hastane koridorunda ya da bir otobüs durağında beklemek bu sonucu doğurabilir. Uzun bir yürüyüş, ayakta geçen bir iş günü ya da ağır bir çalışma da yorgunluk tarafını oluşturur. Kalıbın öznesi kara sudur; kişi iyelik ekiyle anılır: dizlerime kara su indi. Sözlük kara su sözünü bu maddede ayrıca açıklamaz. Kalıp bir yakınma içinde kurulabilir: dizlerime kara su indi, hâlâ sıra gelmedi. Bekleyen kişi bir hasta yakını, bir yolcu ya da bir başvuru sahibi olabilir; yorulan ise bir işçi, bir garson ya da bir yürüyüşçü. Söz bir resmî dairenin önünde, bir şantiyede ya da bir düğün salonunda geçebilir.
Örnek Cümleler
- Vergi dairesindeki sıra bir türlü ilerlemeyince üç saattir ayakta bekleyen emeklinin dizlerine kara su indi.
- Düğün salonunda gece yarısına kadar tepsi taşıyan garsonların dizlerine kara su inmişti.
- Dağ köyüne yaya çıkan doktorun yokuşun sonunda dizlerine kara su indi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ayaklarına kara su inmek, çok yorulmak, güçsüz ve dermansız kalmaktır. Dizlerine kara su inmenin tanımı ise yorgunluğun yanında beklemeyi de sebep olarak sayar. İki kalıp aynı görüntüyü paylaşır; biri ayakları, öteki dizleri anar.
Atasözü, yapılması geciken iyiliklerin bekleyenleri sıkıntı içinde bıraktığını söyler. Dizlerine kara su inen kişi de beklemekten güçsüz kalmış olabilir. Atasözü gecikmenin bekleyene verdiği sıkıntıyı, deyim beklemenin bedendeki etkisini anlatır.
Dizleri kesilmek, dizlerde derman ve güç kalmamasıdır; tanım bunun sebebini söylemez. Dizlerine kara su inmekte ise sebep tanımda yazılıdır: bekleme ya da yorgunluk. Korkudan güçsüz kalan birinin durumunu tanım olarak dizleri kesilmek karşılar.