Anlamı
her ne olursa olsun inandığı ilkelere bağlı kalmak:
'Bunları asla yapmayacağımı biliyorsun, su testisi su yolunda kırılır; ben doğru bildiğim yoldan ayrılmayacağım.' -H. Topuz.
Detaylı Açıklama
Doğru bildiği yoldan ayrılmamak, her ne olursa olsun inandığı ilkelere bağlı kalmak anlamındadır. Kalıbın şaşmamak fiiliyle kurulan biçimi de vardır: doğru bildiği yoldan şaşmamak. Yol kişinin inandığı ilkeleri karşılar; bilmek fiili bu ilkelerin kişinin kendi kanaati olduğunu gösterir. Her ne olursa olsun sözü, bağlılığın bir baskıya, bir zarara ya da bir yalnızlığa rağmen sürdüğünü anlatır. İlke bir dürüstlük ölçüsü, bir meslek kuralı, bir inanç ya da kişinin kendine koyduğu bir sınır olabilir. İlkelerin gerçekten doğru olup olmadığını kalıp bildirmez; ölçü kişinin kendi inancıdır. Özne ilkelerine bağlı kalan kişidir; bir memur, bir gazeteci, bir hâkim ya da bir esnaf olabilir. İyelik eki kişiye göre değişir: doğru bildiğim yol, doğru bildiğin yol. Kalıpla bir kararlılık da bildirilebilir: ayrılmayacağım.
Örnek Cümleler
- Rüşvet teklifini geri çeviren belediye mühendisi, başka bir ile atanacağını bildiği hâlde doğru bildiği yoldan ayrılmadı.
- Gazetesi kapatılma tehdidi alan yaşlı muhabir, haberi geri çekmedi ve doğru bildiği yoldan şaşmadı.
- Müşteri kaybetmeyi göze alan kasap, ucuz diye bayat et satmadı; yıllardır doğru bildiği yoldan ayrılmıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir atasözüne dayanarak dile getirir: Bunları asla yapmayacağımı biliyorsun, su testisi su yolunda kırılır; ben doğru bildiğim yoldan ayrılmayacağım. Araya giren atasözü, insanın amaç edindiği işte kazaya uğrayabileceğini hatırlatır. Konuşan bunu bilerek yolunu değiştirmeyeceğini söyler.
Dimdik durmanın mecaz anlamı, tutumunu değiştirmemek, yılmamaktır. Doğru bildiği yoldan ayrılmamak da bir tutumda kalmayı anlatır; tanım bunu kişinin inandığı ilkelere bağlar. Biri yılmamayı, öteki ilkelere bağlılığı öne çıkarır.
Bu deyimin tanımında her türlü fedakârlığı göze alıp ödün vermek, ilkelerden vazgeçmek vardır. Doğru bildiği yoldan ayrılmayan kişi ise ilkelerine bağlı kalır. İki kalıp ilkeler konusunda karşıt yönlere bakar.