Anlamı
konuşmayan, hareketsiz (kimse).
Detaylı Açıklama
Don yağı gibi deyimi, konuşmayan, tepki vermeyen, hareketsiz ve donuk duran kimseler için kullanılır. Don yağı soğuduğunda katılaşır ve akışını kaybeder; deyim de tam bu görüntüden yararlanarak bir insanın ruhsuz, sessiz ya da kıpırtısız hâlini anlatır. Gündelik dilde çoğu zaman bir topluluk içinde söz almayan, bulunduğu yere enerji katmayan ya da ne düşündüğü anlaşılmayan kişiler için söylenir. Bazen utangaçlık, bazen kırgınlık, bazen de tam bir ilgisizlik bu ifadenin arka planında olabilir. Ancak deyim dışarıdan bakışın eleştirel tonunu taşır; yani kişi canlı ve katılımcı değil, soğuk ve durağan görünmektedir. Kısacası don yağı gibi, içe kapanıklığı ya da donukluğu somut ve hafif alaylı bir benzetmeyle anlatır.
Örnek Cümleler
- Toplantı boyunca don yağı gibi oturdu, tek kelime etmeyip ağzını bile açmadı.
- Misafirlerin içinde don yağı gibi kalıp hiç konuşmayınca annesi iyice gerildi.
- Herkes canlı canlı konuşurken o köşede don yağı gibi kıpırdamadan duruyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü don yağı görüntüsü katı, akmayan ve tepkisiz bir hâli çağrıştırır. Bu benzetme insanın donukluğunu kolayca göz önüne getirir. Bu benzetme insanın donukluğunu ve tepkisizliğini kolayca göz önüne getiren güçlü bir imgedir.
Çoğu zaman evet. İçinde hafif eleştiri ya da alay bulunur; kişi yeterince canlı ve ilgili görünmemektedir. Kişi yeterince canlı ve ilgili görünmediği için içinde hafif eleştiri ya da alay bulunur.
Bağlama göre ikisini de anlatabilir. Ancak dışarıdan bakan kişi için ortak nokta, kişinin tepkisiz ve soğuk durmasıdır. Dışarıdan bakan kişi için ortak nokta, kişinin tepkisiz ve soğuk durmasıdır; bağlam anlamı belirler.