Anlamı
bir şeyden yoksun olan kişinin gönlünden hep o şeyden bol bol edinmek geçer.
Detaylı Açıklama
Donsuzun gönlünden dokuz top bez geçer atasözü, bir şeyden yoksun olan kişinin gönlünden hep o şeyden bol bol edinmenin geçtiğini söyler. Tanımda iki öğe vardır: bir yoksunluk ve o yoksunluğa karşı duyulan bolluk isteği. Hep sözü bu isteğin bir kez değil, sürekli duyulduğunu gösterir. Bol bol sözü ise kişinin bir parça değil, fazlasıyla edinmeyi düşlediğini anlatır. Yoksun olunan şey bir giysi, bir ev, bir yiyecek, bir para ya da bir sevgi olabilir. Atasözü bir kişinin büyük hayallerini anlatırken kurulabilir. Gönülden geçmek sözü bu edinmenin bir istek olduğunu gösterir; tanım onun gerçekleşip gerçekleşmediğini söylemez. Söz bir yoksulluk anlatısında, bir çocuk hikâyesinde ya da bir dertleşmede geçebilir.
Örnek Cümleler
- Yıllarca kirada oturan Selma her akşam emlak ilanlarında bahçeli köşkler arıyordu; donsuzun gönlünden dokuz top bez geçer.
- Harçlığı ancak simide yeten çocuk, pastanenin vitrinindeki tatlıların hepsini birden almayı hayal etti; donsuzun gönlünden dokuz top bez geçer.
- Eski bir bisikleti bile olmayan Murat, ileride bir motosiklet koleksiyonu kuracağını hayal ediyordu; donsuzun gönlünden dokuz top bez geçer.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Donu olmayan kişi, bir don için gereken bezden çok fazlasını, dokuz top bezi düşler. Görüntü yoksunluğun kişiyi bolluk hayaline götürdüğünü gösterir. Sözlük bu görüntüyü ayrıca açıklamaz; tanım onu her türlü yoksunluğa genişletir.
Bu atasözü, insanların yokluğunu çektikleri şeyler için olmayacak hayaller, düşler kurduğunu söyler. Donsuzun gönlünden dokuz top bez geçer de yoksun olunan şeyden bol bol edinmenin gönülden geçtiğini anlatır. İki söz aynı duyguya bakar; biri hayalin olmayacak olduğunu açıkça söyler.
Hasret kalmak, bir şeyden yoksun kalmaktır. Atasözü ise bu durumdaki kişinin gönlünden geçen isteği anlatır: o şeyi bol bol edinmek. Deyim yokluğun kendisini, atasözü yokluğun doğurduğu düşü adlandırır.