Atasözü

Dostluk Okkayla, Alışveriş Dirhemle Ne Demek?

Anlamı

dostluğun tartısı olmaz, alışveriş ise ölçüye göre olur.

Detaylı Açıklama

Dostluk okkayla, alışveriş dirhemle atasözü, dostluğun tartısı olmadığını, alışverişin ise ölçüye göre yapıldığını söyler. Atasözü iki öbekten oluşur ve iki ayrı ölçü birimini anar: okka ve dirhem. Tartısı olmamak, dostluğun hesapla ölçülmemesini anlatır. Alışverişte ise her şey tartılır, sayılır, hesap edilir. Söz dostlar arasında alışverişe girişen birine hatırlatılabilir. Bir hesabın en küçük ayrıntısına kadar yapılmasını savunan kişi de bu atasözüne başvurabilir. Taraflar bir komşu, bir akraba, bir arkadaş ya da bir ortak olabilir. Atasözü bu iki alanı birbirinden ayrı tutar ve birini ötekine karıştırmaz. Söz bir pazarda, bir dükkânda ya da bir hesap görülürken geçebilir. Yüklem iki öbekte de söylenmez; dinleyen onu kendisi tamamlar.

Örnek Cümleler

  1. Arkadaşına tarla satan Yusuf, her dönümün parasını tek tek hesapladı ama akşam onu yine sofrasına çağırdı; dostluk okkayla, alışveriş dirhemle.
  2. Komşusunun dükkânından her ay erzak alan yaşlı kadın, borcunu kuruşu kuruşuna deftere yazdırıyor, akşamları da o komşusuyla çay içiyor; dostluk okkayla, alışveriş dirhemle.
  3. Kuzeniyle kafe işleten Melis kârı her ay fişlerle paylaştırıyor, bayramlarda ise ona hediye alıyor; dostluk okkayla, alışveriş dirhemle.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Okka büyük, dirhem ise çok küçük bir ağırlık birimidir. Sözlük bu görüntüyü şöyle açıklar: dostluğun tartısı olmaz, alışveriş ise ölçüye göre olur. Yani dostlukta hesap aranmaz; alışveriş ölçü ve hesapla yürür.

Dostluk başka, alışveriş başka, alışverişte dosttan özveri beklenmemesini anlatır; sözlüğe göre dostluk böyle bir özveriyi gerektirmez. Dostluk okkayla, alışveriş dirhemle de iki alanı ayırır, ama ayrımı tartı üzerinden kurar: alışveriş tartılır, dostluk tartılmaz. Biri özveri beklememeyi, öteki dostlukta hesap aranmamasını anlatır.

Bu atasözü, bir nesne için kullanılan ölçünün niteliği ayrı olan başka bir nesne için kullanılamayacağını söyler. Dostluk okkayla, alışveriş dirhemle ise dostluğun alışveriş gibi tartılamayacağını anlatır. Biri iki ayrı ölçüden, öteki biri tartılan, öteki tartılmayan iki alandan söz eder.