Anlamı
bir acının ateşiyle yanıp tutuşmak.
Detaylı Açıklama
Dumanı tepesinden çıkmak, bir acının ateşiyle yanıp tutuşmak anlamındadır. Kalıbın öznesi dumandır; acıyı çeken kişi tamlayanla anılır: annenin dumanı tepesinden çıkıyordu. Tanımda acı bir ateşe benzetilir ve kişi bu ateşle yanar. Acı bir kayıp, bir ihanet, bir haksızlık, bir ayrılık ya da bir hastalık haberi olabilir. Yanıp tutuşmak sözü acının şiddetini gösterir. Tanım bu acının ne zaman dineceğini söylemez. Kalıp şimdiki zamanın hikâyesiyle süren bir durumu anlatabilir: dumanı tepesinden çıkıyordu. Acı çeken kişi bir anne, bir nişanlı, bir kardeş ya da bir dost olabilir. Söz bir ağıtta, bir mektupta ya da bir roman sahnesinde geçebilir. Acının kişide nasıl göründüğü, bir uykusuzluk, bir suskunluk ya da bir ağlayış olarak, cümlenin geri kalanında anlatılabilir.
Örnek Cümleler
- Oğlunun haksız yere hapse atıldığını öğrenen yaşlı annenin dumanı tepesinden çıkıyordu; geceleri uyuyamıyordu.
- Nişanlısının düğünden bir hafta önce onu terk ettiğini öğrenen Kerem'in dumanı tepesinden çıktı.
- Depremde kardeşini yitiren genç kadının dumanı tepesinden çıktı, aylarca kimseyle konuşmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Görüntü, içi yanan bir şeyin dumanının tepesinden yükselmesini düşündürür. Acı içeride bir ateş gibi yanar, dumanı dışarı vurur. Sözlük bunu bir acının ateşiyle yanıp tutuşmak diye açıklar.
Ciğeri yanmak, çok acı ve sıkıntı çekmek, büyük bir acıya uğramaktır. Dumanı tepesinden çıkmak da bir acıyla yanıp tutuşmayı anlatır. İki kalıp acıyı bir yanma görüntüsüyle verir; biri ciğeri, öteki tepeden çıkan dumanı anar.
Atasözü, bir acıyı onu çekenden başkasının tam anlayamayacağını ya da aynı ölçüde üzülemeyeceğini söyler. Dumanı tepesinden çıkan kişinin acısı da en çok onu yakar. Atasözü bu acının dışarıdan tam görülemeyeceğini ekler.