Anlamı
bir acının ateşiyle yanıp tutuşmak.
Detaylı Açıklama
Dumanı tepesinden çıkmak, bir acının, öfkenin ya da iç sıkıntısının ateşiyle yanıp tutuşmak anlamında kullanılan bir deyimdir. Buradaki duman, insanın içinde yanan duygunun dışarı taşmış gibi görünmesini sağlar. Bu yüzden deyim fiziksel değil, yoğun duygusal yanmayı anlatır. Öfke, keder, kıskançlık ya da büyük sıkıntı insanın dumanını tepesinden çıkaracak kadar şiddetli hissedilebilir. Gündelik dilde özellikle ani öfke ve büyük can acısı için güçlü bir anlatım sunar. Söylendiğinde kişinin içinin kaynadığı, sakinliğini yitirdiği ve kendini zor tuttuğu anlaşılır. Kısacası dumanı tepesinden çıkmak, içteki ateşin dışarı vurduğu kadar yoğun ve yakıcı bir duygusal hali çarpıcı biçimde betimler. Bu nedenle söz, dışarıdan görülen öfkenin gerisinde aslında içeride ne kadar büyük bir yanış olduğunu da duyurur.
Örnek Cümleler
- Yapılan büyük haksızlığı kendi gözleriyle görünce dayanamayıp öfkesinden dumanı tepesinden çıktı.
- Çocuğa söylenen kırıcı sözü duyunca annenin öfkesinden dumanı tepesinden çıktı.
- Acısı öyle büyüktü ki günlerce dumanı tepesinden çıkmış gibi dolaştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü içteki ateşi ve taşkınlığı çok canlı bir görüntüyle verir. İnsan adeta kaynıyor ve bunu saklayamıyor gibidir. Bu görsellik, öfkenin derecesini tek hamlede anlaşılır kılar.
Hayır. Büyük acı, sıkıntı ya da iç yanışı da anlatabilir. Ortak nokta duygunun yakıcı yoğunluğudur. Yani deyim yalnız kızgınlığı değil, insanı içten yakan her ağır hâli kapsayabilir.
Dehşete kapılmak daha çok korku ve sarsıntıdır. Dumanı tepesinden çıkmak ise daha çok öfke ve iç yanışı öne çıkarır. Biri ürpermeyi, diğeri ise kaynayıp taşmayı daha belirgin biçimde anlatır.