Anlamı
körelmek:
'Aşk, bende öyle dumura uğramış bir duygu ki sevmek hasretini bile duyamıyorum.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Dumura uğramak, körelmek, işleyemez hâle gelmek ya da bir duygu ve yeteneğin donup canlılığını kaybetmesi anlamında kullanılır. Bu deyim daha çok soyut alanlarda güçlüdür; aşk, sevinç, heyecan, yaratma gücü ya da duyarlılık dumura uğrayabilir. Bir şey tamamen yok olmayabilir ama eski canlılığını kaybedip donuk ve etkisiz hâle gelir. Bu yüzden söz, ani yıkımdan çok, canlılığın sönmesini anlatır. Gündelik dilde duygusal yıpranma, heyecan kaybı ya da insanın içine kapanması gibi durumlarda etkili durur. Kısacası dumura uğramak, bir şeyin dıştan görünür biçimde değil, içten içe körelip işlememeye başlamasını anlatan derin ve hüzünlü bir deyimdir. Bu yüzden deyim, bitmekten çok sönmeyi anlattığı için daha ağır ve uzun süreli bir yıpranma hissi uyandırır.
Örnek Cümleler
- Yıllar içinde o kadar yoruldu ki sevinç duygusu bile dumura uğradı.
- Aşkı öyle dumura uğramıştı ki yeni bir başlangıca inanamaz oldu.
- Sürekli baskı ve eleştiri görünce zamanla yaratıcılığı iyice dumura uğradı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dumura uğramak bir anda patlayan bir yıkım değil, canlılığın azalması ve işlevin körelmesi anlamına gelir. Bu yüzden deyim, insanın yavaş yavaş içten çekilişini daha iyi karşılar.
Duygu, heyecan, yaratıcılık, sevgi ve yaşama isteği gibi iç dünyaya ait alanlarda çok etkili kullanılır. Çünkü bu alanlarda canlılığın sönmesi dışarıdan değil içeriden fark edilir.
Hayır. Donup kalmak anlık tepkisizliktir; dumura uğramak ise daha kalıcı bir körelme ve sönme hâlidir. Yani biri anda olur, öteki zaman içinde birikerek yerleşir.