Deyim

Dünyayı Haram Etmek Ne Demek?

Anlamı

bir yeri yaşanılmaz duruma getirmek:
'... kadıncağıza, o iki zavallı öksüz kızcağıza, dünyayı haram ediyor.' -A. İlhan.

Detaylı Açıklama

Dünyayı haram etmek, bir yeri yaşanılmaz duruma getirmek anlamındadır. Yer bir ev, bir iş yeri, bir okul ya da bir apartman olabilir. Kalıp yönelme ekiyle kimin için yaşanılmaz hâle getirildiğini gösterebilir: ailesine dünyayı haram etmek. Yaşanılmaz duruma getiren kişi bir aile büyüğü, bir yönetici, bir ev arkadaşı ya da üst katta oturan biri olabilir. Bu bir bağırış, bir baskı, bir kıskançlık ya da bir zorbalıkla olabilir; tanım yolunu söylemez. Duruma getirmek sözü değişimin sonradan geldiğini gösterir: yer önceden yaşanılır bir yerdi. Kalıp bir yakınma, bir dava anlatısı ya da bir şikâyet içinde geçebilir. Etkilenen kişiler evin öteki üyeleri, çalışanlar ya da aynı binada oturanlar olabilir.

Örnek Cümleler

  1. İçkiyi bırakmayan baba, her akşam bağırıp çağırarak karısına ve çocuklarına dünyayı haram etti.
  2. Yeni gelen şef, her hatada çalışanları herkesin önünde azarlayarak mutfaktakilere dünyayı haram etti.
  3. Gece yarılarına kadar matkap çalıştıran üst kattaki adam, bütün apartmana dünyayı haram etmişti.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bir kadınla iki kız çocuğuna: ... kadıncağıza, o iki zavallı öksüz kızcağıza, dünyayı haram ediyor. Bu kişiler yönelme ekiyle anılır. Kadıncağız ve zavallı sözleri, yazarın onlara acıdığını gösterir.

Haram, yasak olan, yararlanılması uygun görülmeyen şeydir. Dünyası haram edilen kişi, yaşadığı yerden rahatça yararlanamaz duruma düşer. Sözlüğün açıklaması bu durumu bir yere bağlar: ev, iş yeri ya da başka bir yaşam alanı.

Cehenneme çevirmek de yaşanılmaz bir duruma getirmektir; iki kalıp anlamca örtüşür. Dünyayı haram etmenin tanımı bir yeri anar, cehenneme çevirmeninki ise neyin bu duruma getirildiğini söylemez. Biri yasak görüntüsüyle, öteki cehennem görüntüsüyle kurulur.