Deyim

Durumdan Ders Çıkarmak Ne Demek?

Anlamı

içinde bulunulan şartları değerlendirerek yanlış adım atmamak.

Detaylı Açıklama

Durumdan ders çıkarmak, içinde bulunulan şartları değerlendirerek yanlış adım atmamak anlamındadır. Tanım bir sırayı anlatır: önce şartlar değerlendirilir, sonra ona göre hareket edilir. Ders sözü bu değerlendirmeden bir sonuç çıkarıldığını gösterir. Yanlış adım bir yatırım, bir söz, bir karar ya da bir yolculuk olabilir. Özne bir sürücü, bir çiftçi, bir aile ya da bir şirket olabilir. İçinde bulunulan şartlar bir kriz, bir hava durumu, bir piyasa ya da bir aile sorunu olabilir. Kalıp bir öğüt içinde de kurulabilir: durumdan ders çıkar, acele etme. Tanım değerlendirmenin nasıl yapıldığını söylemez. Söz bir iş toplantısında, bir aile kararında ya da bir haber yorumunda geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. Piyasadaki düşüşü gören esnaf, durumdan ders çıkarıp dükkânını büyütme planını bir yıl erteledi.
  2. Kar fırtınası uyarısını duyan sürücü durumdan ders çıkardı, yolculuğunu ertesi güne bıraktı.
  3. Barajdaki suyun azaldığını gören köy halkı durumdan ders çıkarıp sulamayı, buharlaşmanın az olduğu gece saatlerine çekti.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Kıssadan hisse almak, anlatılan bir olaydan ders almaktır; olayın kimin başından geçtiğini tanım söylemez. Durumdan ders çıkarmakta ise kişi içinde bulunduğu şartları değerlendirir. Biri anlatılan bir olaydan, öteki mevcut şartlardan öğrenir.

İbret almak, ders almaktır; sözlük ona bir amaç yüklemez. Durumdan ders çıkarmanın tanımı ise dersin amacını belirtir: yanlış adım atmamak. Biri öğrenmenin kendisini, öteki öğrenilenin bir davranışa dönüşmesini anlatır.

Atasözü, bir olaydan gerekli dersi alan kişinin sonra uyanık davrandığını söyler; ders geçmişteki bir acı deneyimden çıkar. Durumdan ders çıkaran kişi de dikkatli davranır, ama dersini içinde bulunduğu şartlardan alır. İkisi de yanlış adımdan kaçınmayı anlatır.