Deyim

Düşman Çatlatmak Ne Demek?

Anlamı

iyi durum ve başarılarla düşmanı kıskandırmak veya kızdırmak.

Detaylı Açıklama

Düşman çatlatmak, iyi durum ve başarılarla düşmanı kıskandırmak ya da kızdırmak anlamındadır. Tanım iki araç sayar: iyi durum ve başarılar. Sonucu da iki biçimde verir: düşman kıskanır ya da kızar. Kalıptaki düşman açık bir hasım olabileceği gibi kişiyi çekemeyen biri de olabilir. İyi durum bir zenginlik, bir sağlık, mutlu bir aile ya da güzel bir ev olabilir; başarı bir sınav, bir ödül ya da bir terfi olabilir. Özne iyi durumda olan ya da başarı kazanan kişidir. Kalıp bir övünme, bir şaka ya da bir dilek içinde kurulabilir: düşman çatlatacak bir düğün. Tanım kişinin bunu bilerek yapıp yapmadığını söylemez. Kıskanan ya da kızan düşmanın ne yaptığı da tanımda yer almaz; kalıp yalnız ona bu duyguları yaşatmayı anlatır.

Örnek Cümleler

  1. Kendisini işten çıkaran şirketin rakibinde müdür olan Kerem, ilk yılında satışları ikiye katlayarak düşman çatlattı.
  2. Mirası kardeşlerine kaptıran Hacer, kendi emeğiyle aldığı bahçeli eve taşınıp bayramda bütün akrabaları ağırlayarak düşman çatlattı.
  3. Yıllarca küçümsendiği köyüne doktor olarak dönen genç kız, düğününü köy meydanında yaparak düşman çatlattı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Çatlamak, bir şeyin içindeki baskıya dayanamayıp yarılmasıdır. Düşmanın kıskançlıktan ya da öfkeden çatlayacak hâle gelmesi bu görüntüye dayanır. Duygu, insana sığmayacak kadar büyük bir şey gibi düşünülür. Sözlük bu hâli kıskançlık ve öfke diye adlandırır.

Hırsından çatlamak, öfkeyle birlikte aşırı derecede kıskanmaktır; özne kıskanan kişidir. Düşman çatlatmakta ise özne, iyi durumuyla ya da başarısıyla kıskananı bu hâle getiren kişidir. İki kalıp aynı hâli iki yandan anlatır.

Atasözü, bilgili, hünerli ve işinde başarılı kişilerin kıskanıldığını, eleştirildiğini ve işlerinin zorlaştırıldığını söyler. Düşman çatlatan kişi de iyi durumuyla ya da başarısıyla kıskançlık uyandırır. Atasözü bu kıskançlığın başarılıya zarar verebileceğini hatırlatır.