Anlamı
herkesin üzerine titrediği, kutsal saydığı şeyi kötüleyen, bozan kimse mutlaka kötü bir sonuçla karşılaşır.
Detaylı Açıklama
Eceli gelen fare kedi taşağı kaşır atasözü bir uyarı taşır: herkesin üzerine titrediği, kutsal saydığı şeyi kötüleyen, bozan kimse mutlaka kötü bir sonuçla karşılaşır. Görüntü bir fareyi en tehlikeli yere, kedinin dibine sokar. Fare ile kedi arasındaki bilinen düşmanlık görüntünün temelidir. Kutsal sayılan şey bir inanç, bir gelenek, bir anıt, bir bayrak ya da bir topluluğun saygı duyduğu bir kişi olabilir. Kötüleyen ya da bozan kişi bunu sözle de yapabilir, bir davranışla da; ikisi de tanıma girer. Kötü sonucun ne olduğunu tanım söylemez; bir dışlanma, bir ceza ya da bir itibar kaybı olabilir. Konuşan bu sözle bir davranışı kınayabilir ya da birini uyarabilir.
Örnek Cümleler
- Köyün şehitler anıtına sprey boyayla yazı yazan genç, ertesi gün bütün köyün önünde özür dilemek zorunda kaldı; eceli gelen fare kedi taşağı kaşır.
- Mahallenin sevgili imamı hakkında asılsız sözler yayan esnafın dükkânına kimse uğramaz oldu; eceli gelen fare kedi taşağı kaşır.
- Şehrin kurtuluş törenini alaya alan meclis üyesi, bir sonraki seçimde listeye bile giremedi; eceli gelen fare kedi taşağı kaşır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Ecel ölüm vaktidir; eceli gelen fare, sonu yaklaşmış bir faredir. Söz bu sonu farenin kendi davranışına bağlar: kedinin yanına giden fare kendini ele verir. Tanım bunu insana taşır; kutsalı kötüleyen de kendi davranışıyla kötü bir sona yaklaşır.
Eceline susamak, ölmek istermiş gibi tehlikeli işlere girişmektir. Atasözündeki fare de böyle davranır: en tehlikeli yere kendisi gider. Deyim tehlikeye atılmayı genel olarak anlatır; atasözü bu tehlikeyi kutsal sayılan bir şeye dokunmaya bağlar.
Papazı bulmak, beklemediği kötü bir sonuçla karşılaşmak, belasını bulmaktır. Atasözündeki fare de belasını kendi davranışıyla bulur. Deyimde sonuç beklenmediktir; atasözü ise bu sonucu davranışın kaçınılmaz karşılığı sayar.