Anlamı
edepsizin yaptığı işlerin yapılmaması gereken işler olduğunu düşünmekle doğru yolu bulmuş, böylece edebi edepsizden öğrenmiş olursun.
Detaylı Açıklama
Edebi edepsizden öğren atasözü, edepsizin yaptığı işlerin yapılmaması gereken işler olduğunu düşünen kişinin doğru yolu bulacağını söyler. Tanımın sonucu da buradan çıkar: edep, edepsizden öğrenilmiş olur. Söz bir buyrukla kurulur: öğren. Ders burada iyi bir örnekten değil, kötü bir örnekten gelir. Edepsizlik bir kabalık, bir saygısızlık, bir yalan ya da bir haksızlık olabilir. Edepsiz kişi bir yakın da olabilir, bir yabancı da. Kişi bunu gördüğünde aynısını yapmamayı seçer. Öğrenilen şey bir davranış kuralıdır: neyin yapılmaması gerektiği. Atasözü bir çocuğa, bir öğrenciye ya da işe yeni başlayan birine öğüt olarak söylenebilir. Edepsizin bundan haberi olup olmadığını tanım söylemez. Söz kötü bir davranışa tanık olan birinin ağzından da çıkabilir.
Örnek Cümleler
- Toplantıda herkesin sözünü kesen müdürü izleyen stajyer, kendi konuşması sırasında kimseyi bölmemeye dikkat etti; edebi edepsizden öğren.
- Otobüste yaşlılara yer vermeyen gençleri gören Elif, o günden beri hep ilk kalkan oluyor; edebi edepsizden öğren.
- Müşterilere bağıran eski patronunu hatırlayan Kemal, kendi dükkânında herkese sabırla davranıyor; edebi edepsizden öğren.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dinleyene seslenir ve ona, karşılaştığı kötü örneklerden yararlanmanın bir yolunu gösterir. Tanım da ikinci kişiyle kurulur: edebi edepsizden öğrenmiş olursun. Öğüt, başkasının yanlışından kendi doğrusunu çıkarmayı ister.
İbret almak, ders almaktır. Atasözü de bir ders alma yolu gösterir, ama dersin kaynağını belirtir: edepsizin davranışı. Deyim her türlü dersi kapsayabilir; atasözü kötü örnekten çıkan derse bakar.
Kıssadan hisse almak, anlatılan bir olaydan ders almaktır. Atasözü ise dersin kaynağını bir kişiye, edepsize bağlar. İkisinde de ders başka bir yerden gelir ve kişinin kendi davranışına yön verir.