Anlamı
'ne eksik ne fazla, eksiği artığı olmayan' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Efradını cami, ağyarını mâni sözü, ne eksik ne fazla, eksiği artığı olmayan bir şeyi niteler. Tanım aynı şeyi iki kez söyler: ne eksik ne fazla. Söz bir şeyin tam ölçüsünde olduğunu bildirir. Söz iki parçadan kurulur ve parçalar birbirini tamamlar: biri eksiği, öteki fazlayı dışarıda bırakır. Nitelenen şey bir tanım, bir liste, bir rapor, bir plan ya da bir hesap olabilir. Söz bir övgü olarak söylenebilir: hazırladığın rapor efradını cami, ağyarını mâni olmuş. Konuşan bir öğretmen, bir yönetici, bir editör ya da bir usta olabilir. Tanım bu tamlığın kim tarafından ölçüldüğünü söylemez. Söz bir şakayla da kullanılabilir: bir yemeğin tuzu ya da bir elbisenin boyu için.
Örnek Cümleler
- Hocası, öğrencinin yazdığı tanımı okuyunca beğendi: efradını cami, ağyarını mâni.
- Yeni gelen müdürün hazırladığı iş planı efradını cami, ağyarını mâni olmuştu; kimse bir madde eklemedi.
- Terzinin diktiği ceket efradını cami, ağyarını mâni olmuştu: ne bir parmak bol ne bir parmak dar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Örülü olmak, edebiyatta her şeyiyle mükemmel, eksiksiz ve estetik bütünlüğe sahip bulunmaktır. Efradını cami, ağyarını mâni ise ne eksik ne fazla olmayı anlatır. Biri eksiksizliğe güzelliği de ekler; öteki yalnız ölçünün tam tutulmasına bakar.
Yerli yerinde olmanın ikinci anlamı uygun, yakışır olmaktır. Efradını cami, ağyarını mâni olan bir şey de yerindedir; ama bu söz ayrıca eksiğinin ve fazlasının olmadığını söyler. Biri uygunluğa, öteki ölçünün tamlığına bakar.
Atasözü, yapılacak bir işin bütün yönlerinin önceden çok iyi düşünülmesini, sonra işe başlanmasını öğütler. Böyle bir hazırlıktan çıkan iş efradını cami, ağyarını mâni olabilir. Atasözü yolu, söz varılan ölçüyü anlatır.