Deyim

Ekmeğinden Olmak Ne Demek?

Anlamı

geçimini sağlayan işinden zorunlu olarak ayrılmak:
'Bu anormal gidiş bir yerden patlak verirse ahir ömründe ekmeğinden de olabilirdi.' -K. Korcan.

Detaylı Açıklama

Ekmeğinden olmak, geçimini sağlayan işinden zorunlu olarak ayrılmaktır. Tanımdaki zorunlu sözü, ayrılığın kişinin isteğiyle olmadığını anlatır: kişi ya çıkarılır ya da işi sürdüremeyeceği bir duruma düşer. Kendi isteğiyle istifa eden biri bu tanımın dışında kalır. Özne işini yitiren kişidir. Sebep iş yerinin kapanması, ağır bir hastalık, bir kaza ya da patronun kararı olabilir. Ekmek sözü işin kendisiyle birlikte o işten gelen geçimi de düşündürür; işini yitiren, geçim yolunu da yitirmiş olur. Bir gelecek kaygısı da bu kalıpla dile gelir: bu gidişle ekmeğimizden olacağız. Bir uyarı olarak da söylenebilir: sözünü bilmezsen ekmeğinden olursun. Kalıp tek bir kişiyi de, bir iş yerinin bütün çalışanlarını da anlatabilir.

Örnek Cümleler

  1. Fabrika başka şehre taşınınca kasabadaki yüzlerce işçi bir anda ekmeğinden oldu.
  2. Elinden yaralanıp aylarca çalışamayan kalfanın yerine başkası alındı; adamcağız ekmeğinden oldu.
  3. Müdürün yanlışını patrona anlatan sekreter, birkaç hafta sonra bir bahaneyle işten çıkarılıp ekmeğinden oldu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümle şöyledir: Bu anormal gidiş bir yerden patlak verirse ahir ömründe ekmeğinden de olabilirdi. Kişi henüz işini yitirmemiştir; yazar bunu bir koşula bağlı olasılık olarak anar. Kalıp burada gerçekleşmiş bir olayı değil, korkulan bir sonucu anlatır.

Açıkta kalmanın ilk anlamı, iş ve görev bulamamaktır. Ekmeğinden olan kişi elindeki işi yitirmiştir; yeni bir iş bulamazsa açıkta da kalır. İki kalıp böylece bir zincirin ardışık iki halkasını anlatır: işi yitirmek ve yenisini bulamamak.

Bu atasözüne göre ekmek, yani geçim, kolay ele geçmez; iş bulmak da para kazanmak da güçtür. İşini yitiren biri bu güçlükle yeniden karşılaşır. Atasözü genel bir gerçeği bildirir; deyim o gerçeğin bir kişinin başına geldiği anı adlandırır.