Anlamı
başkası için yapılacak fedakârlığın bir sınırı vardır.
Detaylı Açıklama
El için ağlayan gözden olur atasözü, başkaları için yapılacak fedakârlığın da bir sınırı olması gerektiğini anlatır. İnsan elbette başkasına yardım edebilir, onun sıkıntısına ortak olabilir; fakat bu uğurda kendi düzenini, sağlığını ya da temel varlığını bütünüyle harap etmemelidir. Atasözü, ölçüsüz merhametin insanı kendi zararına sürükleyebileceğini söyler. Bu yönüyle bencilliği değil, dengeli fedakârlığı öğütler. Söz, iyiliğin değerini inkâr etmez; sadece iyilik adına kişinin kendi gözünü çıkaracak kadar kör bir fedakârlığa savrulmasını eleştirir. Bu nedenle merhamet ile öz koruma arasındaki dengeyi hatırlatan sert ama öğretici atasözlerinden biridir. Kısacası bu söz, başkası için üzülmenin ve çabalamanın iyi olduğunu kabul eder ama kişinin kendini tüketmesine kadar varan aşırılığı da doğru bulmaz.
Örnek Cümleler
- Herkesin borcunu sırtlanınca annesi, el için ağlayan gözden olur diye uyardı onu.
- Yardım et ama kendini yakma; el için ağlayan gözden olur sözünü unutma dedi.
- Başkası için gece gündüz koşturdu, sonunda el için ağlayan gözden olur hâline düştü.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, yardımı küçümsemez; ölçüsüz fedakârlığı sınırlar. Başkasına destek olurken kendi temel dengenin ve varlığın da korunması gerektiğini hatırlatır; temel öğüdü budur burada açıkça aslında net biçimde.
Çünkü göz çok değerli ve kaybı ağır bir organdır. Bu örnek, başkası için üzülmenin kişiye ne kadar pahalıya mal olabileceğini çarpıcı biçimde gösterir ve sözü sertleştirir.
Bir başkasının yükünü kendi omzuna aşırı alan, onun derdi yüzünden kendi hayatını aksatan kişilere söylenince daha yerinde ve öğretici olur; gerekli sınırı hatırlatır burada netçe.