Anlamı
başkası için yapılacak fedakârlığın bir sınırı vardır.
Detaylı Açıklama
El için ağlayan gözden olur atasözü, başkası için yapılacak fedakârlığın bir sınırı olduğunu söyler. Görüntü abartılıdır: başkasının derdine aşırı ağlayan kişi, sonunda gözünü yitirir. El burada başkasını, yabancıyı karşılar; gözden olmak ise kişinin kendisine verdiği zararı anlatır. Atasözü fedakârlığı yasaklamaz; yalnız onun bir ölçüsü olduğunu hatırlatır. Fedakârlık bir para yardımı, bir kefillik, bir bakım ya da bir başkasının kavgasına girmek olabilir. Söz kendi sağlığını, işini ya da ailesini başkası için tehlikeye atan birine öğüt olarak söylenebilir. Konuşan bir ana, bir dost ya da deneyimli bir büyük olabilir. Ağlamak burada yalnız gözyaşını değil, başkasının derdine duyulan her türlü aşırı üzüntüyü de düşündürür.
Örnek Cümleler
- Arkadaşının borçlarına kefil olmaya hazırlanan Okan'ı babası durdurdu; el için ağlayan gözden olur.
- Hasta komşusuna bakmak için kendi ilaçlarını aksatan yaşlı kadını kızı uyardı; el için ağlayan gözden olur.
- Her kavgaya arkadaşları için giren Cem, sonunda okuldan uzaklaştırma aldı; el için ağlayan gözden olur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Mürüvvet atasözü, yardım ve iyiliğin sınırı olmadığını söyler. El için ağlayan gözden olur ise başkası için yapılan fedakârlığa bir sınır çizer. İki söz birbirine karşıt görünür; biri iyiliğin ölçüsüz olabileceğini, öteki kişinin kendini yıpratmaması gerektiğini anlatır.
Uğruluk atasözü, kötülüğün bile bir sınırı olduğunu söyler; hırsızlığa giden de insafı elden bırakmamalıdır. Ağlayan göz atasözü ölçüyü iyiliğin tarafında arar. Biri kötülüğün, öteki iyiliğin taşmamasını öğütler.
Can cümleden aziz, insanın kendisinin herkesten önce geldiğini söyler. Ağlayan göz atasözü de kişinin kendine zarar verecek kadar başkası için yıpranmamasını öğütler. Can atasözü bu öğüdün gerekçesini verir: kişinin kendi canı her şeyden önce gelir.