Anlamı
başkalarının derdini kendine sorun yapıp da kendi rahatını ve düzenini bozma.
Detaylı Açıklama
El için yanma nâra, yak çubuğunu bak keyfine atasözü, başkalarının derdini kendine sorun yapıp kendi rahatını ve düzenini bozmamayı öğütler. Söz iki buyruktan kurulur. İlki bir uyarıdır: başkası için yanma. İkincisi bir çağrıdır: çubuğunu yak, keyfine bak. Yanma sözü, başkasının derdiyle için için tükenmeyi düşündürür. Yak çubuğunu öbeği ise kişinin kendi rahatına, kendi keyfine dönmesini anlatır. Atasözü bencilliği öğütlemez; kişinin kendi düzenini bozacak kadar başkasının derdine kapılmamasını ister. Söz başkalarının sorunlarını kendine dert edinen, uykusunu kaçıran birine söylenebilir. Dert bir komşunun kavgası, bir akrabanın borcu ya da bir arkadaşın ayrılığı olabilir. Söz şakacı bir öğüt tonunda da söylenebilir; konuşan bir eş, bir dost ya da bir ağabey olabilir.
Örnek Cümleler
- Komşularının boşanma kavgası yüzünden uyuyamayan Ayten'e eşi gülümsedi: el için yanma nâra, yak çubuğunu bak keyfine.
- Arkadaşının borcunu dert edinip kendi tatilini iptal etmeye kalkan Murat'ı ağabeyi vazgeçirdi; el için yanma nâra, yak çubuğunu bak keyfine.
- Mahallenin bütün sorunlarını üstlenip kendi işini aksatan muhtar, sonunda kendi dükkânını kaybetti; el için yanma nâra, yak çubuğunu bak keyfine.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
O atasözü, başkası uğruna kendini tüketmenin bir ölçüsü olması gerektiğini anlatır. İki söz de başkasının derdine kapılmanın kişiye zarar verdiğini düşündürür. Ağlayan göz kişinin yitireceği şeyi gösterir; bu söz ise onun yerine kendi rahatına dönmesini öğütler.
Kendi keyfine gitmek, isteğine uygun davranmaktır. Atasözünün ikinci öbeği de kişiyi kendi keyfine çağırır: çubuğunu yak, keyfine bak. Deyim bir davranışı anlatır; atasözü bu davranışı başkasının derdine karşı bir öğüt olarak sunar.
Bu atasözüne göre tek başına yaşayan kişi, sorumluluğunda başkaları olmadığı için rahat hareket eder. İki söz de başkalarının yükünü taşımayan kişinin rahatından söz eder. Biri bu rahatı yalnızlığa, öteki başkasının derdini kendine dert etmemeye bağlar.