Atasözü

El Terazi, Göz Mizan Ne Demek?

Anlamı

elle tartıp ağırlığı, gözle bakıp hacmi tahmin edebiliriz.

Detaylı Açıklama

El terazi, göz mizan atasözü, elle tartıp ağırlığı, gözle bakıp hacmi tahmin edebileceğimizi söyler. Söz iki eşit öbekten oluşur ve her öbek bir organı bir ölçü aletine benzetir: el teraziye, göz mizana. Mizan, teraziyle yan yana anılarak bir ölçüyü düşündürür; iki sözcük aynı görüntüyü pekiştirir. Tanımdaki tahmin sözü önemlidir: el ve göz kesin bir ölçü vermez, yaklaşık bir bilgi verir. Söz deneyimli bir esnafın, bir aşçının ya da bir ambarcının ölçü aleti kullanmadan tartmasını, kestirmesini anlatırken söylenebilir. Pazarda bir karpuzu elle tartan, bir çuvaldaki buğdayın ne kadar yer tuttuğunu gözle kestiren kişi bu sözün sahnesidir. Atasözü bir terazi ya da ölçek bulunmadığında da iş görülebileceğini düşündürür. Tahminin isabeti, kişinin deneyimine bağlıdır.

Örnek Cümleler

  1. Pazarcı karpuzu eline alıp ağırlığını dört kilo diye tahmin etti, terazi de aynısını gösterdi; el terazi, göz mizan.
  2. Ölçü kabı kullanmadan bulgurun suyunu ayarlayan ninem, pilavı yine tam kıvamında pişirdi; el terazi, göz mizan.
  3. Kamyondaki kum yığınına bir bakıp üç metreküp diyen usta, ölçüm yapılınca yanılmadığını gördü; el terazi, göz mizan.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Anlamca ayrılmaz. Ayrım sözcüklerin yerindedir: o biçimde göz teraziye, el mizana benzetilir. Tanım ise iki biçimde de eli ağırlığa, gözü hacme bağlar; sözcüklerin yer değiştirmesi anlamı değiştirmez.

Elle tutulur gözle görülür, çok belirgin, çok açık demektir. Burada el ve göz bir şeyin varlığını kanıtlayan duyulardır. El terazi, göz mizan atasözünde ise el ve göz ölçü aletidir; bir şeyin ne kadar olduğunu tahmin eder.

Bu atasözü, her şeyin bir ölçüsü ve zamanı olduğunu söyler. Terazi burada ölçünün kendisidir. El terazi, göz mizan ise teraziyi insanın kendi bedenine yerleştirir: ölçü aleti yoksa el ve göz onun yerini tutar.