Anlamı
eğreti olarak alınan şey, dikkatle korunur; bir süre sonra olduğu gibi geri verilir.
Detaylı Açıklama
El üstünde gömlek eskimez atasözüne göre eğreti olarak alınan bir şey dikkatle korunur ve bir süre sonra olduğu gibi geri verilir. Görüntüde başkasından alınmış bir gömlek vardır; onu giyen kişi gömleği özenle kullanır, bu yüzden gömlek eskimez. El üstünde sözü, şeyin sahibinin değil, başkasının üstünde durduğunu anlatır. Tanım iki adımı birlikte verir: eğreti alınan şey korunur ve aynen geri döner. Alınan şey bir giysi, bir kitap, bir alet, bir araba ya da bir ev olabilir. Söz ödünç bir şey vermekten çekinen birine güvence olarak söylenebilir: merak etme, el üstünde gömlek eskimez. Atasözü ödünç alanın özenini anlatır ve ödünç verenin kaygısını hafifletir. Olduğu gibi sözü, geri verilen şeyin alındığı hâlde kaldığını vurgular.
Örnek Cümleler
- Düğün için ablasının takımını ödünç alan Selin, onu temizletip ütüleyerek geri verdi; el üstünde gömlek eskimez.
- Komşusundan matkabını isteyen Ali, işi bitince aleti kutusuna yerleştirip teslim etti; el üstünde gömlek eskimez.
- Yaz boyu dayısının arabasını kullanan Emre, aracın bakımını yaptırıp tertemiz geri getirdi; el üstünde gömlek eskimez.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Emanete hıyanet olmaz, emanet olarak bırakılan şeyin titizlikle korunması gerektiğini söyler. El üstünde gömlek eskimez de eğreti alınan şeyin özenle korunduğunu anlatır. Biri bunu bir görev olarak buyurur; öteki bir gözlem olarak bildirir.
Bu atasözü, bir kimseye emanet edilen şeyin o kimse tarafından iyi korunmadığının her zaman görülen olaylardan olduğunu söyler. Gömlekte ise eşya sağlam kalır. İki söz aynı duruma iki karşıt gözle bakar.
Bu atasözü, ödünç aldığı şeyi geri vermeyi geciktiren ya da hiç vermeyenler için söylenir. Gömlek atasözü ise eğreti alınan şeyin özenle korunmasını anlatır. Eşya ne kadar iyi korunursa korunsun, geri verilmesi gecikince bu güvence boşa çıkar ve sahibi onu aramak zorunda kalır.