Anlamı
bir kimseye emanet edilen şeyin o kimse tarafından iyi korunmadığı her zaman görülen olaylardandır.
Detaylı Açıklama
Emanet eşeğin yuları gevşek olur atasözü, birine bırakılan şeyin o kişi tarafından iyi korunmadığını söyler; tanım bunu her zaman görülen olaylardan sayar. Görüntü bir yük hayvanının güdülmesinden gelir: yular, hayvanı yönetmek için başına geçirilen iptir; gevşek tutulursa hayvan başıboş kalır. Başkasının eşeğini güden kişi, ona kendi malı gibi özen göstermez. Atasözü emanet bırakılan bir eşyanın, bir aracın, bir hayvanın, bir evin ya da bir işin özensiz kullanılmasını anlatır. Söz bir sitem içinde de, değerli bir şeyi başkasına bırakmadan önce iyi düşünmeyi öğütleyen bir hatırlatma olarak da söylenebilir. Söz insanların kendi malına gösterdiği özenle başkasının malına gösterdiği özen arasındaki farkı anlatır.
Örnek Cümleler
- Komşusuna bıraktığı bisikletini paslanmış ve frenleri bozulmuş bulan Can söylendi; emanet eşeğin yuları gevşek olur.
- Tatilde bahçesine bakması için bıraktığı yeğeni çiçekleri hiç sulamamıştı; emanet eşeğin yuları gevşek olur.
- Komşusundan ödünç aldığı traktörü çamurda bırakıp giden çiftçiye traktörün sahibi kızdı; emanet eşeğin yuları gevşek olur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Emanet bırakan kişi, malını birine geçici olarak teslim eder. Atasözü bu bırakışın nasıl sonuçlanabileceğini söyler: bırakılan şey özensiz tutulur. Deyim işin başlangıcını, atasözü onun sık rastlanan sonunu anlatır.
O atasözünde kusur verilen şeydedir: ödünç eşya baştan uydurmadır ve en gerekli anda çözülür. Emanet eşeğin yuları gevşek olur ise kusuru, emaneti alan kişinin özensizliğinde bulur. Biri verenin, öteki alanın payını gösterir.
Emanete hıyanet olmaz, bırakılan şeye özenle bakmanın bir ödev olduğunu söyler; bir ilke bildirir. Emanet eşeğin yuları gevşek olur ise gerçekte olanı, bu ilkeye uyulmadığını anlatır. Biri gerekeni, öteki görüleni söyler.