Atasözü

Elinle Ver, Ayağınla Ara Ne Demek?

Anlamı

ödünç aldığı şeyi geri vermeyi geciktiren veya vermeyenler için söylenen bir söz.

Detaylı Açıklama

Elinle ver, ayağınla ara, ödünç aldığı şeyi geri vermeyi geciktiren ya da hiç vermeyenler için söylenen bir sözdür. Söz iki öbekten kurulur ve ödünç vermenin iki aşamasını gösterir: önce el verir, sonra ayak arar. Vermek kolaydır, bir el hareketi yeter; geri almak için ise kapı kapı dolaşmak gerekir. Ayak sözü bu dolaşmayı, bu peşinden koşmayı anlatır. Söz emir kipiyle kurulur ve sanki ödünç verene seslenir; ama asıl hedefi ödünç alıp geri vermeyen kişidir. Ödünç verilen şey para, bir kitap, bir alet ya da bir eşya olabilir. Söz bir yakınma, bir sitem ya da bir uyarı taşır. Ödünç vermeden önce söylenirse bir ihtiyat öğüdüne dönüşür.

Örnek Cümleler

  1. Komşusuna verdiği matkabı üç aydır geri alamayan Ahmet, sonunda kapısını çaldı; elinle ver, ayağınla ara.
  2. Arkadaşına ödünç verdiği romanın izini bir yıl süren Selin, kitabı sonunda başka birinin rafında buldu; elinle ver, ayağınla ara.
  3. Kardeşine verdiği borcu her ay hatırlatmak zorunda kalan kadın yorgun düşmüştü; elinle ver, ayağınla ara.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Eğreti almak, ödünç almaktır. Söz de eğreti alınan bir şeyin geri verilmeyişini anlatır. Deyim işin başlangıcını, söz ise bu başlangıcın ardından gelen bekleyişi ve peşinden koşmayı gösterir.

Eğreti vermek, ödünç vermektir; sözün elinle ver öbeği de bu verişi anlatır. Ayağınla ara öbeği ise deyimde bulunmayan ikinci aşamayı ekler. Söz, ödünç vermenin kolay, geri almanın zor yanını yan yana koyar.

Bu atasözü, ödünç alınmış araçlarla girişilen işlerin yürütülemeyebileceğini söyler; emanet at sahibine döner. Elinle ver sözü ise ödünç verenin bakışından konuşur. Biri alanın, öteki verenin durumunu anlatır.