Anlamı
bir işi yapmaya yanaşmamak ve başlamamak.
Detaylı Açıklama
El vurmamak, bir işi yapmaya yanaşmamak ve başlamamak anlamındadır. Tanım iki ögeyi birlikte verir: kişi işe gönül vermez ve işe hiç başlamaz. Vurmak burada bir işe girişmeyi, elini işe değdirmeyi düşündürür; olumsuz biçim bu girişin hiç olmadığını anlatır. İşin adı -e ekiyle gelir: ödeve, tarlaya, ev işine el vurmamak. Sebep bir tembellik, bir isteksizlik, bir küslük ya da bir tasa olabilir. Kalıp bir yakınma içinde söylenebilir: oğlan bütün yaz kitaba el vurmadı. Tanım işin sonradan yapılıp yapılmadığını söylemez; yalnız başlanmadığını anlatır. Kalıp bir ustanın yarım bıraktığı işi, bir öğrencinin ödevini ya da bir mirasçının tarlasını anlatırken geçebilir. Yanaşmamak sözü, kişinin işe yaklaşmadığını, ondan uzak durduğunu da düşündürür.
Örnek Cümleler
- Annesi defalarca hatırlatsa da Can, bütün tatil boyunca ödevlerine el vurmadı.
- Babası öldükten sonra tarlaya el vurmayan oğul, toprağın yabani otlarla dolmasını seyretti.
- Ustanın hastalığından sonra çıraklar yarım kalan dolaba el vurmadı; iş haftalarca bekledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
El sürmemenin ikinci anlamı, bir işi yapmamak, onunla ilgilenmemektir. El vurmamak ise işe yanaşmamayı ve başlamamayı anlatır; tanımı başlangıcı öne çıkarır. Biri işle ilgilenmeyişi, öteki işe hiç girişmeyişi anlatır.
Eli varmamak, bir işi yapmaya gönlü razı olmamaktır. El vurmayan kişinin sebebi de böyle bir gönülsüzlük olabilir. Biri içteki isteksizliği, öteki o isteksizliğin dışa vuran sonucunu, işe başlanmamasını anlatır.
Bu atasözü, bugün yapılması gereken bir işin ertesi güne bırakılmasının iyi olmadığını söyler. El vurmayan kişi ise işe yanaşmaz, başlamaz; bu bir erteleme olabilir, işten uzak durmak da olabilir. Erteleme varsa atasözü ona karşı bir öğüttür; deyim ise yalnız başlanmamış işi anlatır.