Deyim

Elden Ağza Yaşamak Ne Demek?

Anlamı

günlük kazancı ancak gereksinimlerini karşılayacak kadar olmak.

Detaylı Açıklama

Elden ağza yaşamak, günlük kazancın ancak gereksinimleri karşılayacak kadar olması anlamındadır. Görüntü somuttur: elde ne varsa doğrudan ağza gider, biriktirilecek bir şey kalmaz. Tanımdaki ancak sözü bir sınır koyar: kazanç yeter, ama artmaz. Günlük sözü de kazancın gün gün geldiğini ve gün gün harcandığını düşündürür. Özne bu biçimde geçinen kişi ya da ailedir: bir gündelikçi, bir seyyar satıcı, bir mevsimlik işçi ya da emekli bir çift olabilir. Kalıp bir yaşayışı tanıtırken ya da bir sitemle söylenebilir: yıllarca elden ağza yaşadık. Tanım kazancın kaynağını söylemez; bir maaş da, bir gündelik de olabilir. Böyle bir yaşayışta beklenmedik bir harcama kişiyi zora sokabilir; tanım bunu söylemez, görüntü düşündürür.

Örnek Cümleler

  1. Pazarda limon satan Cemal, yıllarca elden ağza yaşadı; bir kenara tek kuruş koyamadı.
  2. Fındık toplamada çalışan aile, kış boyunca elden ağza yaşayarak geçindi.
  3. Emekli maaşıyla elden ağza yaşayan yaşlı çift, bozulan buzdolabını değiştiremedi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cep harçlığını çıkarmak, günlük masrafını karşılayacak kadar kazanç sahibi olmaktır. Elden ağza yaşamak da kazancın gereksinimleri ancak karşıladığını anlatır. Ölçü bakımından iki tanım birbirine yakındır. Ayrım görüntüdedir: biri cep harçlığını, öteki elden ağza giden lokmayı anar.

Ekmeğini çıkarmak, çalıştığı işten geçimini karşılayacak kadar kazanç sağlamaktır. Elden ağza yaşayan kişi de geçimini ancak çıkarır. Deyim kazancın bir işten geldiğini, kalıp ise bu kazancın gün gün tükendiğini öne çıkarır.

Bu atasözü, çok değilse bile az çok bir gelir ya da kazanç sağlandığını söyler. Elden ağza yaşayanın kazancı da azdır. Atasözü bu azlığı bir avuntu olarak görür; kalıp ise onun birikime izin vermediğini anlatır.