Anlamı
yapamamak, dayanamamak: Bu üzücü durum karşısında ağlamamak elden gelmiyor.
Detaylı Açıklama
Elden gelmemek deyimi, bir şeyi yapamamak, engel olamamak ya da dayanamayacak kadar güçlü bir durumla karşılaşmak anlamında kullanılır. Bu ifade çoğu zaman istemeye rağmen yapamama hâlini taşır. Kişi bir şeyi arzu eder ama gücü, imkânı ya da duygusal direnci buna yetmez. Bu yüzden söz, hem çaresizlik hem samimiyet barındırır. İnsanın yapmayı isteyip de başaramadığı yerde beliren iç sıkışma, bu deyimin asıl duygusal yükünü oluşturur. Böylece başarısızlıktan çok sınır kabulü öne çıkar. Bu yönüyle içten gelen bir yetersizlik itirafı gibi de duyulur. Kısacası elden gelmemek, insanın niyeti olsa bile yapamadığı, tutamadığı veya önleyemediği durumları anlatan çok doğal ve yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Bu acı manzara karşısında ağlamamak elden gelmiyor, insanın içi parçalanıyor.
- Bunca borç arasında herkese yetişmek elden gelmemeye başlayınca sustu kaldı.
- Onu görünce gülümsememek elden gelmedi, yılların hatırası bir anda canlandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü iradenin duygular karşısında zayıfladığı anları iyi anlatır. İnsan bazen istemese de ağlar, güler ya da tepki verir; söz tam bu noktada yerini bulur doğalca hemen.
Yapamamak daha nötr kalabilir. Elden gelmemek ise çoğu zaman içten gelen istekle yetersizlik arasındaki sıkışmayı ve çaresizliği daha güçlü hissettirir; duygusu daha yoğundur belirgin olarak.
Çünkü kişi kendi sınırını açıkça kabul eder. Bahane üretmekten çok, gerçekten gücünün yetmediğini veya kendini tutamadığını söylemektedir; bu doğrudanlık samimiyet yaratır güçlü biçimde dinleyende açıkça.