Anlamı
1) yakalamak:
'Hele onu bir elime geçireyim, görürsün, burnundan getireceğim.' -H. Topuz. 2) sahibi olmak:
'İstanbul'u ele geçirmek için bu muharebeye girdiklerini ilan etmekten başka bir şey yapamadılar.' -Ö. Seyfettin.
Detaylı Açıklama
Ele geçirmek deyimi, bir şeyi yakalamak, onu kendi denetimine almak ya da sonunda sahibi olmak anlamında kullanılır. Deyimde aktif bir çaba ve başarı duygusu vardır; şey kendiliğinden ele gelmez, bir uğraşın sonucunda ele geçirilir. Bu yüzden hem olumlu hem olumsuz bağlamlarda yaşar. Hırsız bir malı, asker bir bölgeyi, kişi bir fırsatı ele geçirebilir. Deyimin gücü, içinde mücadele, üstün gelme ve fiilî hâkimiyet duygusunu birlikte taşımasından gelir. Bu nedenle sıradan bir kazanımdan daha sert ve daha dinamik duyulur. Sonuçta bir şeyin artık tamamen kontrol altına girdiği duygusu ağır basar. Kısacası ele geçirmek, aranan ya da hedeflenen bir şey üzerinde fiili denetim kurmayı anlatan güçlü, hareketli ve çok yönlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Kaçan hırsızı ele geçirdiler, bütün mahalle sokaklara dökülmüştü gecenin birinde.
- Yıllardır kurduğu arşivi sonunda ele geçirince yüzündeki sevinç hemen anlaşıldı.
- Ordunun aylarca plan yapıp bu kaleyi ele geçirdiği söyleniyordu tarih boyunca.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü temel anlamı denetim kurmaktır. Denetimin ahlaki değeri, ele geçirilen şeyin ne olduğuna ve nasıl elde edildiğine göre değişir; ton buradan ayrılır doğal olarak bağlama göre her defasında.
Elde etmek daha yumuşak ve genel bir kazanım duygusu verir. Ele geçirmek ise daha hareketli, mücadeleli ve çoğu zaman daha sert bir sahip olma hissi taşır.
Takip, mücadele, savaş, yakalama ve zor kazanılan fırsatlar anlatılırken daha güçlü duyulur. Çünkü söz, çaba ve sonuç arasındaki bağı keskin biçimde kurar ve gerilimi yükseltir.