Deyim

Ele Geçirmek Ne Demek?

Anlamı

1) yakalamak:
'Hele onu bir elime geçireyim, görürsün, burnundan getireceğim.' -H. Topuz. 2) sahibi olmak:
'İstanbul'u ele geçirmek için bu muharebeye girdiklerini ilan etmekten başka bir şey yapamadılar.' -Ö. Seyfettin.

Detaylı Açıklama

Ele geçirmek iki anlamda kullanılır. Birincisi yakalamaktır: bir kaçak, bir hırsız, bir hayvan ya da aranan bir kişi ele geçirilebilir. İkincisi sahibi olmaktır: bir şehir, bir mal, bir belge ya da bir yönetim ele geçirilebilir. İki anlamda da bir şey ya da biri kişinin denetimine girer. Birinci anlamda nesne yakalanan biridir; bir kaçak ya da bir saklanan olabilir, ama tanım bunu şart koşmaz. İkinci anlamda nesne bir şeydir ve kimi zaman zorla alınır. Kalıp iyelikli biçimde de kullanılır: elime geçirmek. Bir savaş, bir soruşturma, bir avcılık ya da bir rekabet anlatılırken geçebilir. Kalıp bir tehdit de olabilir: onu bir ele geçireyim. Tanım ele geçirmenin hangi yolla olduğunu söylemez; güçle de, hileyle de, şansla da olabilir.

Örnek Cümleler

  1. Günlerdir aranan hırsızı polis, kasabadaki küçük bir otelde ele geçirdi.
  2. Bahçeden kaçan tavşanı çocuklar, yarım saat koşturduktan sonra ele geçirdi.
  3. Rakip şirketin hisselerini yavaş yavaş toplayan holding, sonunda yönetimi ele geçirdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümle şöyledir: Hele onu bir elime geçireyim, görürsün, burnundan getireceğim. Kalıp burada iyelikli biçimde, elime geçirmek olarak kullanılır ve yakalamak anlamındadır. Cümle bir tehdit taşır: yakalanan kişi cezasını görecektir.

Cümle şöyledir: İstanbul'u ele geçirmek için bu muharebeye girdiklerini ilan etmekten başka bir şey yapamadılar. Burada kalıp sahibi olmak anlamındadır ve nesnesi bir şehirdir. Ele geçirme bir savaşla amaçlanır ama gerçekleşmez.

Bu atasözü, bir şeyin yalnızca bakmakla elde edilemeyeceğini, onu ele geçirmek için davranmak gerektiğini söyler. Atasözünün tanımı kalıbı kendisi de kullanır. Bakan eli boş kalır; kapan, yani harekete geçen kazanır.