Anlamı
beden gücü yerinde olmak:
'Eli ayağı tutanlar, hiçbir haksızlığa razı olmamalıydı.' -Ö. Seyfettin.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kişinin beden gücünün yerinde olması ve hareket edebilecek durumda bulunması anlamında kullanılır. Özellikle yaşlılık, hastalık ya da güç kaybı konuşulurken karşıt durum olarak öne çıkar. Bir insanın iş görebilecek, yürüyebilecek, günlük ihtiyaçlarını karşılayabilecek durumda olması bu ifadeyle anlatılır. Deyim çoğu zaman şükran ya da uyarı içerir; eli ayağı tutan birinin boş durmaması gerektiği, fırsatları değerlendirmesi gerektiği hatırlatılır. Bazen de bir kişinin fiziksel kapasitesini değerlendirmek için kullanılır. Sağlık durumu değerlendirilirken veya birinin hâlâ dinç olduğunu belirtirken sıkça duyulur ve Türkçede bedensel canlılığı anlatan yerleşik deyimlerden biridir. Özellikle yaşlı insanların sağlık durumunu değerlendirirken veya birinin hâlâ çalışabilecek güçte olduğunu belirtirken sık kullanılır.
Örnek Cümleler
- Çok şükür hâlâ eli ayağı tutuyor.
- Eli ayağı tuttuğu sürece kendi işini kendi görmek istiyor.
- Dedem yaşlandı ama eli ayağı hâlâ tutuyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
En çok yaşlılar, hastalıktan çıkanlar veya sağlık durumu değerlendirilen kişiler için kullanılır. Deyim çoğu zaman şükran ya da uyarı içerir; eli ayağı tutan birinin boş durmaması gerektiği, fırsatları değerlendirmesi gerektiği hatırlatılır.
Temelde fiziksel yeterlilik ve hareket gücünü anlatır, bu yüzden sağlıkla çok yakından ilişkilidir. Sağlık durumu değerlendirilirken veya birinin hâlâ dinç olduğunu belirtirken sıkça duyulur ve Türkçede bedensel canlılığı anlatan yerleşik deyimlerden biridir.
Evet, kişinin temel bedensel işlevlerini sürdürebildiğini anlatan olumlu bir ifade taşır. Özellikle yaşlılık, hastalık ya da güç kaybı konuşulurken karşıt durum olarak öne çıkar.