Anlamı
bir şeyi çok alma veya verme alışkanlığında olmak.
Detaylı Açıklama
Eli aza varmamak deyimi, bir şeyi az alma, az verme ya da ölçülü davranma alışkanlığının olmaması anlamında kullanılır. Bu söz, kişinin hep boldan kullanmaya, çok vermeye ya da çok almaya eğilimli olduğunu anlatır. Bazen cömertlik, bazen savurganlık, bazen de ölçüsüzlük çağrıştırabilir. Bağlam burada belirleyicidir. Misafire ikramda eli aza varmamak hoş görülebilir; alışverişte, harcamada veya paylaşımda ise eleştiri sebebi olabilir. Deyim bu yüzden miktar değil, miktara karşı geliştirilen karakter alışkanlığını da anlatır. İnsan azla yetinmiyor, hep fazlaya doğru el uzatıyorsa bu söz yerini bulur. Kısacası eli aza varmamak, ölçünün üstüne çıkma alışkanlığını anlatan, bağlama göre övgü veya eleştiri taşıyabilen bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Pilav koyarken eli aza varmadığı için tabakları yine ağzına kadar doldurdu.
- İkramda eli aza varmayan bu kadın, alışverişte de çoğu zaman fazlaya kaçar.
- Bakkal şeker tartarken eli aza varmaz ama hesabı da sonunda kabartırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü çok vermek bazı durumlarda cömertliktir, bazı durumlarda ölçüsüzlüktür. Sözün anlam yönü, davranışın nerede ve nasıl ortaya çıktığına göre değişir belirgin biçimde ve tonu da buna göre değişir.
Yakındır ama eli aza varmamak daha karakteristik bir alışkanlık hissi verir. Kişi tek seferlik değil, genel olarak hep bol davranan biri gibi görünür ve böyle tanınır.
İkram, pazarcılık, mutfak, alışveriş ve hediyeleşme konuşulurken daha sık söylenir. Çünkü miktar ve ölçü bu alanlarda hemen görünür olur açıkça ve yorum konusu hâline gelir.