Deyim

Eli Dursa Ayağı Durmaz Ne Demek?

Anlamı

kıpırdak, hareketli (kimse).

Detaylı Açıklama

Eli dursa ayağı durmaz, kıpırdak, hareketli kimseyi niteleyen bir sözdür. Tanımdaki kimse sözü, kalıbın bir insanı nitelediğini gösterir. Söz iki öbekten kurulur: el dursa bile ayak kıpırdamayı sürdürür. Bu kuruluş, bedenin bir yerinin hep hareket hâlinde olduğunu, kişinin hiç durulmadığını anlatır. Kalıp bir çocuğu, bir genci ya da yaşına göre çok hareketli bir yaşlıyı anlatabilir. Bir sevgi, bir hayranlık ya da bir yorgunluk taşıyabilir: bu çocuğun eli dursa ayağı durmuyor. Kalıp bir sıfat gibi bir adın önüne de gelebilir: eli dursa ayağı durmaz bir torun. Tanım hareketliliği iyi ya da kötü diye nitelemez. Hareketin bir işe mi, bir oyuna mı yöneldiği bağlamdan anlaşılır.

Örnek Cümleler

  1. Eli dursa ayağı durmaz bir çocuk olan Efe, misafirlikte bir dakika bile koltukta oturamadı.
  2. Yetmiş yaşındaki babaannem eli dursa ayağı durmaz bir kadındı; sabah bahçede, öğleden sonra pazardaydı.
  3. Yeni gelen garson eli dursa ayağı durmaz biriydi, bütün masalara aynı anda yetişiyordu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cıva gibi, yerinde durmayan, çok hareketli kişiyi anlatır; sözlük ona ele avuca sığmamayı da ekler. Bu söz de kıpır kıpır bir insanı anlatır. Cıva bir maddenin akışkanlığından, kalıp ise insan bedeninin organlarından yola çıkar.

Ele avuca sığmayan kişi zapt edilemez, baskı altına alınamaz, şımarık davranabilir; bu bir itaatsizliği anlatır. Eli dursa ayağı durmaz ise yalnız hareketliliği bildirir. Kıpırdak bir kişi söz dinleyen biri de olabilir; bu söz bir yaramazlık suçlaması taşımaz.

Atasözüne göre kebap çok pişirilmemeli, genç de hareketli ve canlı olmalıdır. Söz hareketliliği gençte aranan bir nitelik sayar. Eli dursa ayağı durmaz biri de bu canlılığı taşır; atasözü onu bir değer olarak över.