Anlamı
kıpırdak, hareketli (kimse).
Detaylı Açıklama
Eli dursa ayağı durmaz deyimi, çok kıpırdak, yerinde duramayan, hareketliliği hiç bitmeyen kimseler için kullanılır. Kişi bir an elini dursa bile bedeni başka yerden hareket etmeye devam eder. Bu yüzden deyim yalnız çalışkanlığı değil, taşkınlık ve durdurulamaz canlılığı da çağrıştırır. Çocuklar için çok sık kullanılsa da yetişkinlerin aşırı hareketli hâli için de yer bulur. Deyim, hareketin kişiliğe dönüşmüş gibi görünmesini çok canlı biçimde anlatır. Bu yüzden dinleyenin zihninde hemen koşan, kıpırdayan, yerinde durmayan biri canlanır. Özellikle uzun süre oturamayan, bir işle uğraşırken bile sürekli başka şeylere uzanan kişiler için bu söz tam yerini bulur. Kısacası eli dursa ayağı durmaz, bir türlü sakin kalamayan, enerjisi ve kıpırdanışı sürekli dışa vuran kişileri anlatan canlı bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Bu çocuk öyle hareketli ki eli dursa ayağı durmaz, bir köşede iki dakika oturmaz.
- Dükkânda eli dursa ayağı durmaz denecek çırağın peşinden usta bütün gün koşturdu.
- Toplantıda bile eli dursa ayağı durmaz hâliyle dikkatleri yine üstüne çekti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bağlama göre ikisi de olabilir. Kimi zaman enerjik ve hareketli olmayı, kimi zaman da sakin duramayan taşkın yapıyı anlatır aynı anda ve ton bunu belirler.
Çünkü hareketin bedene bütünüyle yayıldığını göstermek ister. Bir yer dursa öteki devam eder; kişi hiçbir yönüyle sakinleşemez gibi görünür açıkça ve abartı burada işe yarar.
Çocuklar, çıraklar, gençler ve çok hareketli yetişkinler için daha sık söylenir. Çünkü onların kıpır kıpır hâli dışarıdan hemen fark edilir kolayca ve söz burada canlı durur.