Deyim

Eli Eline Değmemek Ne Demek?

Anlamı

1) herhangi bir yakınlaşma olmamak; 2) birisiyle cinsel ilişkiye girmemiş olmak.

Detaylı Açıklama

Eli eline değmemek iki anlamda kullanılır. Birincisi, iki kişi arasında hiçbir yakınlaşma olmamasıdır; aynı yerde, aynı çatı altında bulunsalar da araları uzak kalır. İkincisi, birisiyle cinsel ilişkiye girmemiş olmaktır. Görüntü dokunmaktan gelir: iki kişinin elleri bile birbirine değmemiştir. Kalıpta iki kişi anılır: birinin eli ötekinin eline değmez. Kalıp olumsuz kurulur ve bir yokluğu anlatır. İlk anlamıyla bir iş arkadaşlığını, bir komşuluğu ya da bir nişanlılığı anlatabilir. Öteki anlamı cinsel bir ilişkinin olmadığını bildirir; bir anıda, bir romanda ya da bir aile hikâyesinde geçebilir. Hangi anlamın kastedildiği bağlamdan anlaşılır. Söyleyişte bir hayranlık, bir şaşkınlık ya da bir alay sezilebilir: yıllardır aynı evde oturuyorlar ama elleri birbirine değmemiş.

Örnek Cümleler

  1. Aynı büroda on yıl çalışan iki memurun eli eline değmemişti; birbirlerine yalnız günaydın derlerdi.
  2. Görücü usulüyle evlenen dedemle babaannemin düğün gecesine kadar eli eline değmemişti.
  3. Romanın genç kahramanı, sevdiği kızla eli eline değmeden yıllarca yalnız mektuplaştı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

El ele vermenin birinci anlamı el tutuşmaktır; mecaz anlamı ise birlikte davranmaktır. Eli eline değmemek, tutuşmanın tersine, iki elin hiç buluşmadığını anlatır. Biri bir birlikteliği, öteki bir uzaklığı görünür kılar.

Bu deyim, bir kızın namuslu olduğunu anlatır. Eli eline değmemek de öteki anlamında cinsel ilişkinin yokluğunu bildirir. Deyim bir kızı niteler; kalıp ise iki kişiyi anar ve birinci anlamda gündelik bir uzaklığı da anlatabilir.

Atasözüne göre bir kadınla bir erkek bir sözle karı koca olur, bir başka sözle de yabancılaşır. Yakınlık ve uzaklık burada bir sözün sonucudur. Eli eline değmemek ise iki kişinin hiç yakınlaşmadığını, aradaki uzaklığın baştan beri sürdüğünü anlatır.