Anlamı
1) yapabilmek, ulaşabilmek:
'Zaman zaman, şiirin ne olduğunu elimin erdiği, gücümün yettiği kadar anlatmaya çalıştım.' -O. V. Kanık. 2) bir işi yapmak için zaman bulabilmek.
Detaylı Açıklama
Eli ermek iki anlamda kullanılır. Birincisi yapabilmek, ulaşabilmektir; bu anlamda kişinin gücü bir işe yeter. İkincisi, bir işi yapmak için zaman bulabilmektir. Ermek fiili ulaşmayı anlatır: el bir şeye uzanır ve ona varır. İlki yeteneği ya da imkânı, ötekisi ayrılabilen zamanı öne çıkarır. Kalıp bir alçakgönüllülük de taşıyabilir: elimin erdiği kadar yardım ettim. Bu kuruluşta kişi gücünün sınırını kendisi çizer. Bu işe elim ermez gibi olumsuz kuruluşlar güçsüzlüğü ya da yoğunluğu anlatır. Kalıp bir yardım, bir öğretim, bir onarım ya da bir yazı işi anlatılırken geçebilir. Neye el erdiği yönelme ekiyle söylenebilir: her işe eli erer. Tanım bu gücün ya da zamanın ölçüsünü vermez.
Örnek Cümleler
- Kırk yıl köy öğretmenliği yapan Hatice Hanım, eli erdiği kadar her yoksul öğrenciye kitap aldı.
- Taşınmanın üstüne gelen yoğun proje yüzünden Kerem'in eli bir türlü kitap okumaya ermiyordu.
- Elektrikten tesisata kadar her işe eli eren Rıza Bey, apartmanda herkesin başvurduğu kişiydi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümle şöyledir: Zaman zaman, şiirin ne olduğunu elimin erdiği, gücümün yettiği kadar anlatmaya çalıştım. Burada kalıp birinci anlamda, yapabilmek anlamındadır. Şair, kendi gücünün sınırını belirtir; gücümün yettiği sözü kalıbı açıklar gibi yanına konmuştur.
Eli değmek, bir şey yapmaya vakit ve fırsat bulmaktır. Eli ermek de ikinci anlamında bir işe zaman ayırabilmeyi anlatır. Değmek kısa bir dokunuşu, ermek ise bir yere varmayı düşündürür; fiillerin ayrımı görüntüye de yansır.
Elden geldiği kadar, yapılabildiği, olabildiği kadar demektir. Eli erdiği kadar biçimi de buna yakın bir sınır çizer. İkisinde de el, kişinin gücünün ölçüsüdür; biri gücün kaynağını, öteki gücün ulaştığı yeri öne çıkarır.