Anlamı
çaresiz, zavallı.
Detaylı Açıklama
Eli ermez gücü yetmez sözü, kişinin çaresizliğini, imkânsızlığını ve güçsüzlüğünü anlatmak için kullanılır. Burada hem ulaşma hem de başarma kanalı kapanmıştır; insan ne yetişebilir ne de sonucu değiştirebilir. Bu yüzden söz, yalnız maddi yetersizlik değil, kader karşısında küçülme ve zavallılık duygusu da taşır. Çoğu zaman acıma, kabulleniş ya da yakınma tonuyla söylenir. İnsanın yalnız isteyip de yapamamasını değil, yapabilecek araçlardan da yoksun oluşunu vurgular. Bu yönüyle ağır bir çaresizlik cümlesi hâline gelir. Bir hastaya yardım edememek, borcu kapatamamak ya da uzaktaki bir soruna yetişememek bu sözün taşıdığı acı sınırı daha görünür kılar. Kısacası eli ermez gücü yetmez, kişinin bir şeye erişemediğini ve onu gerçekleştirecek kudreti de bulamadığını anlatan vurucu bir sözdür.
Örnek Cümleler
- Yetim çocuğun hâline baktı da eli ermez gücü yetmez diye içini çekti sessizce.
- Adamın derdi büyük ama eli ermez gücü yetmez olduğu için kimseye ses çıkaramıyor.
- Köylü yıllarca aynı sıkıntıya katlandı; çünkü eli ermez gücü yetmez bir hayat sürüyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü biri ulaşamama, öteki ise başaramama tarafını gösterir. İkisi birleşince kişinin önündeki engelin ne kadar ağır olduğu daha açık görünür hemen ve söz yoğunlaşır iyice.
Çoğu zaman acıma, üzüntü ve kabulleniş duygusuyla söylenir. Çünkü söz, kişinin elindeki seçeneklerin neredeyse bütünüyle tükendiğini hissettirir derinden ve ağır bir çaresizlik kurar gerçekten orada.
Hayır, yoksullukta çok kullanılsa da her türlü çaresizlik için söylenebilir. İnsan bazen para değil güç, destek ya da fırsat bakımından da yetersiz kalır ve eli uzanmaz.