Deyim

Eli Kolu (eli Ayağı) Bağlı Kalmak (durmak veya Olmak) Ne Demek?

Anlamı

bir engel dolayısıyla hiçbir iş yapamaz duruma gelmek:
'Diplomatlarımıza, büyükelçilik ve temsilcilik binalarımıza, tankerlerimize yapılan saldırılara karşı elimiz kolumuz bağlı duruyoruz.' -T. Halman.

Detaylı Açıklama

Eli kolu bağlı kalmak, bir engel dolayısıyla hiçbir iş yapamaz duruma gelmek anlamındadır. Sözlük kalıbı eli ayağı bağlı kalmak diye de anar; kalmak yerine durmak ya da olmak fiili de gelebilir. Görüntü bir bağlanmadan gelir: elleri, kolları bağlı biri bir şey yapamaz. Tanımın özü engeldir: bir yasa, bir yasak, bir eksik ya da bir koşul kişiyi durdurur; tanım engelin türünü sınırlamaz. Kalıp bir kurumun, bir görevlinin, bir ailenin ya da bir ülkenin durumunu anlatabilir. Bir yakınma ya da bir öfke taşıyabilir: bu kararla elimiz kolumuz bağlandı. Bağlayan engel cümlede ayrıca söylenebilir: yasa çıkmadığı için elimiz kolumuz bağlı. İyelik eki kişiyi gösterir: elimiz kolumuz bağlı.

Örnek Cümleler

  1. Yönetmelik çıkmadığı için belediye, dere kenarındaki kaçak yapılar karşısında eli kolu bağlı kaldı.
  2. Kar bütün yolları kapatınca ilacı tükenen köy ebesi, hastasının başında eli kolu bağlı bekledi.
  3. Velilerin imzası gelmeden geziyi düzenleyemeyen öğretmenin son güne kadar eli ayağı bağlı kaldı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümle şöyledir: Diplomatlarımıza, büyükelçilik ve temsilcilik binalarımıza, tankerlerimize yapılan saldırılara karşı elimiz kolumuz bağlı duruyoruz. Saldırılar sıralanır, ama karşılık verilemez; bunu neyin engellediği alıntıda söylenmez. Kalıp burada durmak fiiliyle kurulur ve bir ülkenin çaresizliğini dile getirir.

Kolu kanadı kırılmak, bir şey yapamayacak duruma gelmek, çaresiz kalmaktır; görüntüsü yaralı bir kuştur. Bağlı kollarla kurulan kalıp ise bu durumu bir engele bağlar. Ayrım görüntüdedir: biri kırık bir kanatla, öteki bağlanmış kollarla iş göremez olmayı anlatır.

Eli koynunda kalmak, çaresiz kalmaktır; tanımı bir engelden söz etmez. Eli kolu bağlı kalmanın tanımı ise engeli açıkça anar. Koynundaki el bir duruşu, bağlı el ise bir engeli görüntüye döker.