Anlamı
çaresiz kalmak.
Detaylı Açıklama
Eli koynunda kalmak, çaresiz kalmak anlamındadır. Koyun, giysinin göğüs üzerindeki iç kısmıdır; eli koynunda duran kişi elini bir işe uzatmaz. Görüntü, yapılacak bir şey bulamayan, bekleyen birinin duruşunu verir. Tanım çaresizliğin sebebini söylemez: bir kayıp, bir yıkım, bir dolandırıcılık, bir hastalık ya da beklenmedik bir aksilik olabilir. Kalıp bir anın şaşkınlığını da, uzun süren bir yoksulluğu da anlatabilir. Kişi iyelik ekiyle anılır: elim koynumda kaldı. Kalmak fiili, bu hâlin kişinin isteğiyle değil, olayların sonunda geldiğini düşündürür. Kalıp bir acıma, bir hayıflanma ya da bir sitem içinde söylenebilir. Elin hareketsizliği, kişinin tutunacak bir çıkar yol bulamadığını gösterir; çaresizlik ellerin boşta kalmasıyla görünür olur.
Örnek Cümleler
- Bütün birikimini sahte bir şirkete kaptıran emekli öğretmen, borçlarının karşısında eli koynunda kaldı.
- Ustası hastanedeyken bozulan motorun başında yalnız kalan çırak, eli koynunda kaldı.
- Son otobüsü kaçıran iki öğrenci, ıssız durakta telefonları da çekmeyince eli koynunda kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki eli böğründe kalmak, çaresiz kalıp ne yapacağını bilememektir. Her iki söz de elin bir yere konup iş görmediği bir duruşla çaresizliği anlatır. Böğür yanı, koyun göğsü anar; tanımlarından biri ne yapacağını bilememeyi de ekler.
Çaresiz kalmak, çözüm yolu, çıkar yolu bulamamaktır. Eli koynunda kalmanın tanımı doğrudan bu deyime dayanır. Biri durumu adıyla söyler, öteki onu elin hareketsiz duruşuyla bir resim gibi görünür kılar.
Atasözü, ölüm dışında çaresiz gibi görünen her güç işin bir çıkar yolu olduğunu söyler. Eli koynunda kalan kişiye bu söz bir umut verir: içinde bulunduğu durum göründüğü kadar kapalı olmayabilir.