Anlamı
bir şeyden mahrum etmek:
'Özgürlüklerini ellerinden alıp birer araç hâline getiriyor onları.' -A. Erhat.
Detaylı Açıklama
Elinden almak deyimi, bir şeyi birinden çekip almak, onu sahip olduğu imkândan, haktan ya da özgürlükten mahrum etmek anlamında kullanılır. Deyim yalnız fiziksel nesneler için değil, yetki, fırsat, umut ve hak gibi soyut değerler için de çok kullanılır. Buradaki el, insanın sahipliğini ve tasarruf alanını temsil eder. O şey elinden alındığında kişi hem kayıp hem güçsüzlük hisseder. Bu nedenle söz yalnız nesne kaybını değil, insanın etkisiz bırakılmasını da düşündürür. Özellikle hak ve özgürlük konuşmalarında sert bir yankı oluşturur. Bir çocuğun oyuncağının, bir emekçinin yetkisinin ya da bir insanın seçme alanının daraltılması bu sözün sertliğini daha görünür kılar. Kısacası elinden almak, bir kimsenin sahip olduğu şeyi zorla ya da etki yoluyla ondan uzaklaştırmayı anlatan kuvvetli bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Çocuğun oyuncağını elinden aldılar ama neden üzgün olduğunu sormadılar.
- Yeni düzenleme küçük esnafın ekmeğini elinden aldı gibi bir sonuç doğurdu.
- İnsanların konuşma hakkını ellerinden alınca toplum sessizliğe zorlandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü el burada sahip olunan alanın simgesidir. Kişinin elinden alınan şey bazen somut mal değil, özgürlük, yetki ya da fırsat da olabilir rahatlıkla burada da.
Geçim, hak, özgürlük, çocukluk eşyası ve emek karşılığı kazanılmış imkânlar söz konusu olduğunda daha sert duyulur. Çünkü kayıp daha somut hissedilir derinden orada insanda açıkça.
Biri sevilen veya sürekli kullanılan şeyi elde tutmayı, öteki ise bir şeyin kişiden koparılmasını anlatır. Bu nedenle duygusal yönleri ters kutuplardadır belirgin şekilde açıkça birlikte.