Deyim

Elinden Kan Çıkmak Ne Demek?

Anlamı

cinayet işlemek:
'Kırk kanını Allah'a affettirmeye çalışırken kazara, elinden yeni bir kan çıkmıştı.' -Ö. Seyfettin.

Detaylı Açıklama

Elinden kan çıkmak, cinayet işlemek anlamındadır. Görüntüde kan, dökülen canı; el ise onu döken kişiyi karşılar. Kalıp ağır bir suçu adlandırır ve bunu doğrudan söylemek yerine bir görüntüyle anlatır. Bir kan davası, bir kavga, bir eşkıyalık ya da bir öfke anının sonucu anlatılırken geçebilir. Kalıp bir korkuyu da dile getirebilir: bu kavgada birinin elinden kan çıkacak. Böyle bir cümlede olay henüz yaşanmamıştır; konuşan bir tehlikeyi sezer. Kalıp suçu işleyeni iyelik ekiyle anar; ölen kişi ayrıca söylenir. Bir romanda, bir halk hikâyesinde ya da bir mahkeme anlatısında yer alabilir. Söz, kan sözcüğünün taşıdığı ağırlıkla olayın geri dönülmezliğini de düşündürür. Kalıp bir pişmanlığı, bir korkuyu ya da bir kınamayı dile getirebilir.

Örnek Cümleler

  1. Gençliğinde bir kavgada elinden kan çıkan adam, ömrünün yirmi yılını hapiste geçirdi.
  2. Arazi sınırı yüzünden kavga büyüyünce köylüler, birinin elinden kan çıkmasından korktu.
  3. Elinden kan çıkan eşkıya, jandarmadan kaçıp yıllarca ıssız dağlarda saklandı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümle şöyledir: Kırk kanını Allah'a affettirmeye çalışırken kazara, elinden yeni bir kan çıkmıştı. Kırk kanı sözü kişinin daha önce de öldürdüğünü anlatır. Kazara sözü bu yeni ölümün istemeden olduğunu gösterir; kalıp burada bağışlanma çabasıyla yan yana gelir.

Kanına girmenin ilk anlamı, birini öldürmek ya da öldürtmektir. İki kalıp da kan sözcüğüyle bir ölümü anlatır. Kanına girmek ölen kişiyi öne çıkarır; elinden kan çıkmak ise öldüren kişinin elini gösterir.

Atasözüne göre iki kişi yalan yere yemin edip birinin cinayet işlediğine tanıklık ederse o kimse asılır. Atasözü suçun kendisini değil, suçlamanın yalan olabileceğini anlatır. Kalıp ise gerçekten işlenmiş bir cinayeti bildirir.