Anlamı
birine çok yalvarmak.
Detaylı Açıklama
Eline ayağına kapanmak, birine çok yalvarmak anlamındadır. Kapanmak yerine sarılmak ya da düşmek fiilleri de gelebilir. Görüntü bir yakarış hareketinden gelir: kişi karşısındakinin önünde eğilir, eline ve ayağına kapanır. Tanımdaki çok sözü yalvarışın derecesini belirtir; kalıp sıradan bir ricayı değil, isteğin bütün gücüyle dile getirildiği yoğun bir yakarışı anlatır. Yalvarılan kişi bir yönetici, bir alacaklı, bir baba, bir küs sevgili ya da bir yargıç olabilir. İstenen şey bir bağışlanma, bir süre, bir iş, bir yardım ya da bir barışma olabilir. Kime yalvarıldığı tamlayan ekiyle söylenir: komşunun eline ayağına kapandı. Kalıp bir çaresizliği, bir pişmanlığı ya da bir sevgiyi dile getirebilir.
Örnek Cümleler
- Borcunu ödeyemeyen esnaf, haciz memurunun eline ayağına kapanıp bir ay daha süre istedi.
- Oğlunun okuldan atılmaması için yaşlı kadın müdürün eline ayağına sarıldı.
- Küsen nişanlısının eline ayağına düşen genç, sonunda onunla barışmayı başardı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ayağına düşmek de çok yalvarmaktır; iki kalıp aynı tanımla verilir. Ayrım görüntüdedir: biri yalnız ayağı, öteki hem eli hem ayağı anar. İki organın birlikte anılması yakarışı daha da güçlendirir.
Eline eteğine sarılmak da çok yalvarmaktır. İki kalıp aynı anlamı taşır; ayrım yalnız görüntüdedir. Biri giysiye tutunma, öteki ele ayağa kapanma görüntüsüyle kurulur; kişinin gerçekten eğilmesi ya da tutunması gerekmez.
Atasözüne göre çok önemli bir iş için ricada bulunmak, hatta yalvarmak gerekirse yapılır. Söz, yalvarmanın kişiden bir şey eksiltmeyeceğini söyler. Eline ayağına kapanan da bu düşünceyle gururunu bir yana bırakabilir.