Anlamı
'çok yalvarırım' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Elini ayağını öpeyim, çok yalvarırım anlamında kullanılan bir sözdür. Konuşan, karşısındakinin elini ve ayağını öpmeyi göze alacak kadar istekli olduğunu söyler; söz bir yakarışı dile getirir. Görüntü saygının ve boyun eğişin en uç hareketinden gelir. Söz bir isteğin önünde ya da ardında söylenir: elini ayağını öpeyim, bana bu iyiliği yap. Konuşan bir çocuk, bir hasta yakını, bir borçlu ya da bir âşık olabilir. Söz istek kipiyle kurulur ve birinci kişiyi anlatır: öpeyim. Dinleyene göre elinizi ayağınızı öpeyim biçimini alabilir. Söz gerçek bir hareketi değil, bir isteğin gücünü bildirir; konuşan sözü söylediği anda kimsenin elini öpmeyebilir. Bir yalvarış, bir çaresizlik ya da bir şaka içinde söylenebilir.
Örnek Cümleler
- Kapıda bekleyen kadın, sesi titreyerek doktora yalvardı: elini ayağını öpeyim, oğluma bir bakın.
- Küçük kız babasının boynuna sarıldı: elini ayağını öpeyim baba, beni de lunaparka götür!
- Borcunu ödeyemeyen esnaf, alacaklısının önünde başını eğdi: elini ayağını öpeyim, bir ay daha bekle.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ayağını öpeyim de halk ağzında bir yalvarış sözü olarak geçer. Elini ayağını öpeyim ise eli de anar ve tanımında çok sözünü taşır. İki organın birlikte anılması, yakarışın gücünü artırır.
Eline ayağına kapanmak, birine çok yalvarmaktır; bir davranışı anlatır ve üçüncü kişiyle de kurulabilir. Elini ayağını öpeyim ise konuşanın ağzından çıkan bir sözdür. Biri yalvarmayı anlatan, çekimlenebilen bir deyimdir: eline ayağına kapandım; öteki yalvarışın kendisi olan hazır bir sözdür.
El öpmekle ağız aşınmaz; büyük bir dilek için ricaya, hatta yakarışa başvurmak kimseyi eksiltmez. Elini ayağını öpeyim diyen kişi de böyle bir dilek için gururunu bir yana bırakır. Atasözündeki el öpme, sözdeki öpme vaadiyle aynı hareketi anar.