Anlamı
gerekli önlemi zamanında almak:
'Aman elinizi çabuk tutun, yılanın başı küçükken ezilmeli.' -Y. Kemal.
Detaylı Açıklama
Elini çabuk tutmak deyimi, gerekli işi zamanında yapmak, gecikmeden önlem almak ve fırsatı kaçırmadan davranmak anlamında kullanılır. Buradaki çabukluk yalnız hız değil, yerinde zamanlama becerisidir. İnsan elini çabuk tuttuğunda işi büyümeden çözer, fırsatı kaybetmez ya da zararı erkenden önler. Bu yüzden deyim, özellikle kritik karar ve müdahale anlarında uyarı gibi duyulur. Ayrıca söz, düşünmeden savrulmayı değil, geç kalmadan doğru hamleyi yapmayı öğütler. Bu nedenle acelecilik ile zamanında davranma arasındaki önemli farkı da sezdiren yerleşik bir ifadedir. Böylece hızlı olmanın değil, doğru anda hızlı olmanın değerli olduğu da açık biçimde anlaşılır. Üstelik bu hız çoğu zaman zararı küçülten asıl etken olarak öne çıkar. Kısacası elini çabuk tutmak, beklemeye gelmeyen bir durumda süratle ve doğru zamanda hareket etmeyi anlatan işlek bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Yangın büyümeden elini çabuk tutup tüpü kapattığı için büyük bir felaket önlendi.
- Bu arsayı alacaksan elini çabuk tut, yarına başka alıcılar çıkabilir dedi.
- Doktor, enfeksiyon yayılmadan elini çabuk tutmanın çok önemli olduğunu söyledi aileye.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada önemli olan rastgele acele etmek değil, geç kalmadan doğru anda davranmaktır. Bu yüzden söz akıllı ve ölçülü bir çabukluğu çağrıştırır açıkça burada zaten.
Tehlike, hastalık, alışveriş, fırsat değerlendirme ve kriz çözme gibi gecikmenin zarar doğurduğu alanlarda sık kullanılır. Çünkü zaman baskısı buralarda daha belirgindir açıkça burada çok net.
Eline fırsat geçmek uygun koşulun açılmasını anlatır. Elini çabuk tutmak ise o açılan fırsatı ya da tehlike anını geciktirmeden değerlendirmeyi gerektirir hemen orada çoğu zaman.