Anlamı
ayanın arkasıyla şiddetle tokat atmak.
Detaylı Açıklama
Elinin tersiyle çarpmak, ayanın arkasıyla şiddetle tokat atmak anlamındadır. Aya, elin iç yüzüdür; elin tersi ise onun dış yüzü, yani parmak kemiklerinin bulunduğu taraftır. Bu yüzle vurulan tokat, açık elle atılandan daha sert olabilir. Tanımdaki şiddetle sözü, vuruşun gücünü belirtir. Çarpmak fiili de elin bir anda ve hızla yüze inişini anlatır. Kalıp bir öfke anını, bir kavgayı, bir kıskançlık krizini ya da bir aşağılamayı anlatırken geçebilir; bir romanda bir zorbanın ya da bir efendinin davranışı olarak da yer alabilir. Kime vurulduğu yönelme ekiyle söylenir: oğlana elinin tersiyle çarptı. Kalıp bir şiddeti adlandırır; bir kınamayla birlikte de anılabilir. Tanım vuruşun sebebini söylemez.
Örnek Cümleler
- Romandaki zalim ağa, ekmeği yere düşüren uşağına elinin tersiyle çarptı.
- Tartışma büyüyünce sarhoş adam, kendisini yatıştırmaya çalışan garsona elinin tersiyle çarptı; polis çağrıldı.
- Filmin en sarsıcı sahnesinde kaptan, isyan eden tayfaya elinin tersiyle çarpıp onu güverteye yıktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tokat atmanın ilk anlamı el içi ile vurmaktır. Elinin tersiyle çarpmak ise elin dış yüzüyle vurmaktır ve tanımı şiddeti ayrıca vurgular. İki kalıp aynı yere, yüze vurmayı anlatır; ayrım elin hangi yüzünün kullanıldığındadır.
Elinin tersiyle itmek, reddetmek, kabul etmemektir; bir ret hareketidir. Çarpmak fiili ise hareketi bir vuruşa dönüştürür. Birinde el bir şeyi yana iter, ötekinde birinin yüzüne sertçe iner.
Atasözüne göre nasıl davranırsan öyle karşılık görürsün. Birine elinin tersiyle çarpan kişi de yaptığının karşılığını bir gün görebilir. Atasözü şiddeti bir hesaba bağlar; kalıp ise yalnız vuruşun kendisini anlatır.