Deyim

Emeği Geçmek Ne Demek?

Anlamı

bir şeyin ortaya çıkması için çalışmış olmak:
'Anneniz, bu kurumun oluşmasında emeği geçmiş belli başlı kişilerdendir.' -E. Atasü.

Detaylı Açıklama

Emeği geçmek, bir şeyin ortaya çıkması için çalışmış olmak anlamındadır. Geçmek fiili burada bir katkının izini anlatır: kişinin emeği o şeyin içinden geçmiş, onda bir pay bırakmıştır. Kalıp bir kurumun, bir kitabın, bir binanın, bir yolun ya da bir başarının arkasındaki kişileri anar. Sıfat-fiil biçimiyle bir topluluğu niteler: emeği geçen herkese teşekkür ederiz. Bu kullanım bir açılışta, bir törende ya da bir kitabın önsözünde geçebilir. Kalıp bir minneti, bir takdiri ya da bir hak arayışını dile getirir. Kimin emeğinin geçtiği iyelik ekiyle, nerede geçtiği bulunma ekiyle söylenir: bu işte emeğim geçti. Tanım katkının büyüklüğünü söylemez; küçük bir yardım da, uzun yıllar süren bir çalışma da olabilir.

Örnek Cümleler

  1. Okulun kütüphanesinin kurulmasında emeği geçen emekli öğretmen, açılışta kurdeleyi kesti.
  2. Kitabın basılmasında emeği geçen herkese yazar ilk sayfada tek tek teşekkür etti.
  3. Köyün yolunun yapılmasında emeği geçen muhtarın adı, meydandaki yeni çeşmeye verildi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümle şöyledir: Anneniz, bu kurumun oluşmasında emeği geçmiş belli başlı kişilerdendir. Kalıp sıfat-fiil biçimindedir ve bir kişiyi kurumun oluşumuna katkıda bulunanlar arasında anar. Belli başlı sözü, onun katkısının öne çıkan katkılardan biri olduğunu gösterir.

Emek harcamak, çaba göstermektir; çabanın sürdüğü anı anlatır. Emeği geçmek ise çabanın bıraktığı izi, ortaya çıkan şeydeki payı bildirir. Biri çalışmanın kendisini, öteki onun geride kalan katkısını öne çıkarır.

Atasözüne göre çalışanın emeğinin karşılığı verilmelidir; harmanı döven öküz o ekinden yiyebilir. Emeği geçen kişi de ortaya çıkan şeyden bir pay ya da bir teşekkür hak eder. Atasözü bu hakkı, kalıp katkının varlığını anlatır.