Anlamı
keyiflenmek amacıyla çürütülmüş tütünden yapılan tozu burna nefes yoluyla almak:
'Gözleri dönmüş bir hâlde kendisini sokağa atar, bol enfiye çekerek akşamlara kadar bir başına dolaşır.' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
"Enfiye çekmek" deyimi, keyiflenmek ya da alışkanlık gereği, ince öğütülmüş tütün tozunu burna çekmek anlamında kullanılır. Bugün günlük hayatta pek yaygın olmasa da eski yaşam biçimlerini anlatan metinlerde, yaşlı kuşakların hatıralarında ve dönem tasvirlerinde sık karşılaşılır. Bu ifade yalnız fiziksel bir hareketi değil, eski zamanlara özgü bir keyif ve alışkanlık kültürünü de taşır. Kimi anlatılarda rahatlama, kimi anlatılarda gösteriş veya tiryakilik çağrışımı yaratır. Enfiye çekmek bu yüzden yalnız bir tüketim biçimi değil, dönemin erkeklik, sosyalleşme ve keyif anlayışına dair küçük ipuçları da verir. Sözü duyan kişi çoğu zaman eski usul, ağır ve nostaljik bir hayat sahnesi canlandırır. Kısacası enfiye çekmek, geçmişteki sosyal alışkanlıkları ve keyif verici küçük ritüelleri anlatan, bugün ise daha çok tarihî hava taşıyan yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Kahvehanede oturan ihtiyar, sohbet uzadıkça cebinden kutusunu çıkarıp enfiye çekiyordu.
- Dedesi canı sıkıldığında bir köşeye geçip biraz enfiye çekerdi.
- Romanda kahramanın sinirlendikçe enfiye çekme alışkanlığından özellikle söz ediliyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü enfiye kullanımı günlük hayattan büyük ölçüde çekilmiştir. Bu yüzden söz daha çok eski yaşam biçimlerini anlatan metinlerde ve eski hatıralarda daha sık karşımıza çıkar açıkça.
Hayır, aynı zamanda belli bir dönemin keyif anlayışını ve sosyal görünümünü de anlatır. Enfiye çekmek kimi zaman bir tiryakilik, kimi zaman da gösterişli bir alışkanlık olarak geçer.
Tarihî romanlarda, eski İstanbul anlatılarında ve yaşlı kuşakların hatıralarında daha doğal durur. Çünkü bu bağlamlar enfiye kültürünü de birlikte çok güçlü biçimde çağrıştırır bugün açıkça.